Salih DEMİRAYLAR

Yıldızlar da insan gibi doğar, yaşar ve ölürler. İnsanların vasatî altmış-yetmiş senelik Ömrüne mukabil onlar milyonlarca sene, oldukça şaşaalı ve enteresan bir hayat sürerler. Süpernova, kainatın en şaşaalı ve muhteşem hadiselerinden biridir ve yıldızın enerjisinin tükenip hayatının sonuna geldiğini gösterir.

Yıldızlar hayatlarını termonükleer reaksiyonlarla idame ettirirler. Her nükleer yakım devresi bîr sonraki reaksiyonlar zincirine yakıt olabilecek daha ağır elementler hasıl eder. Yıldız, ömrünün büyük bir kısmını (takribi 10 yıl) çekirdeğinde hidrojeni helyuma çevirerek geçirir. Hidrojen, kâinatta en çok bulunan ve en hafif elementtir. Yıldız, çekirdeğinde hidrojen tükendiğinde, birikmiş olan helyumun füsyon reaksiyonunu başlatacak sıcaklığı meydana getirinceye kadar çöker. Helyumun füsyon reaksiyonuyla artan basınç, çekirdeği kısmen genişletir.

Yıldız, çekirdeğinde helyumunu da tükettiğinde, helyum füsyonu ürünü olan karbonun füsyon reaksiyonuna girebilmesi için lüzumlu sıcaklığa erişinceye kadar çöker. Yıldız, böylece birbirinden reaksiyona girmemiş bir yakıt tabakasıyla ayrılmış üç enerji kaynağı ihtiva eder; İçinde karbon füsyon reaksiyonunun geçtiği çekirdek, helyum ve hidrojen tabakaları.

Karbonun füsyon reaksiyonundan sonra yıldızın merkezinde O, Ne, Na, Mg gibi elementler meydana gelir.