Osmanl? resmi k?yafet örnekleri ve Tanzimat'tan (1839) Cumhuriyet'e Türk resmi



Akçakoca Bey
?lk Kumandanlardan

Sultan Osman
Osmanl? Devleti Kurucusu

Konur Alp
?lk Kumandanlardan



Alay Ba?çavu?u
Sadaret Alay?nda ?nzibata Memur

Çavu?ba??
Divan Çavu?lar? Amiri (Adalet Bakan?)

Beylikçi
Fermanlar?n Yaz?ld??? Kalemin Amiri

Amedi
D?? ??leri Özel Kalemi Amiri

Büyük Tezkereci
Bakanl?k Özel Kalemi Amiri



Bab?ali Tercüman?
Sadrazamla Elçiler Aras?nda Tercümanl?k Eden

Avrupal? Sefir
Avrupal? bir Elçi Tipi

Reisülküttab
D?? ??leri Bakan?

Buhara Sefiri
Buharal? Elçi

?ç A?as?



Ba? Çavu?
Yeniçeri A?as?ndan Sonra Gelen Üçüncü Amir

Kul Kahyas?
Yeniçeri A?as?ndan Sonra Gelen ?kinci Amir

Kap?c? Ba??
Saray Kap?c?lar?n?n Subay?

Orta Çavu?u
Ba? Çavu?un Yard?mc?s?




Ba? Cuhadar
Padi?ah?n Giyeceklerini Muhafaza Edip Ta??yan

Dersvekili
?eyhülislam Nam?na Ders Okutan

?eyhülislam
Ulema S?n?f?n?n Ba?? ve Müftü

Vekayici
Resmi Tarih Yazar? (Vakanüvis)



Ba?çuhadar
Sadrazam?n Giyeceklerini Muhafaza Edip Ta??yan

Defterdar
Maliye Bakan?

Defter Emini
Devlet Arazi Kay?t Defterlerinin Muhaf?z?

Ni?anc?
Devlet Bakan?

Darbhane Emini
Darbhanenin Amiri




Ba? Çuhadar
Padi?ah?n At?n?n Sa? Taraf?nda Yürüyen Muhaf?z

Silahtara?a
Padi?ah?n Silahlar?n? Muhafaza Edip Ta??yan

Peyk
Padi?ah?n Seyahatlerinde Önde Giden Yaya Haberci

Solak
Padi?ah?n Seyahatlerinde Merasim K?tas? Eri



Ba? Falakac?
Sadaret Ceza Amiri

Vezir Ba? Tebdili
Sar?azam?n Hususi Ziyaretlerinde Maiyet Amiri

Kulo?lu Ba? Cuhadar?
Belediye Tahsildarlar? Amiri

Ba? K?lavuz
Alaylarda Yol Açan Çavu?lar?n Amir



Ba? Karakullukçu
Karakullukçular?n Amiri

Karakullukçular
Yeniçeri Oca??nda En K?demsiz Erler

Orta Sakas?
Her Yeniçeri Birli?inde Bulunan Sucu



Mekke Kad?s?
Mekke Ba? Hakimi

Rumeli Kazaskeri
Rumelideki Kad?lar?n Amiri

Nakib-ül-e?raf
Peygamber Soyundan Olanlar?n Ba??

?stanbul Kad?s?
?stanbul Ba? Hakimi



Ba? Te?rifatç?
Protokol Amiri

Devlet Kethüdas?
Ba?bakan Yard?mc?s? ve ?ç ??leri Bakan?

Te?rifatç?
Protokol Amiri

Hil’at Giyen Memurlar
Mükafaten Hususi Elbise Giydirilen Memurlar



Cellad
?dam Hükümlerini ?nfaza Memur

Celladba??
Celladlar?n Amiri

Suba??
?ehrin ?nzibat Amiri

Asesba??
Yeniçeri Oca?? ?nzibat Amiri

Böcek Ba??
Gizli Polis Amiri



Cebehane Karakullukçusu
Cephane Muhaf?z?

Cebehane Çorbac?s?
Cephane Subay?

Bostanc?
Saray Muhaf?z?

Sat?r
Tören K?tas? Eri




Ç?rak Esnaf
Esnaf Ç?ra??

Usta
Küçük Rütbeli Yeniçeri Subay?

Kalyoncu
Yelkenli Gemi Efrad?ndan

Tulumbac?
Yeniçeri Oca??nda Etfaiye Eri



Çuhadar
Yeniçeri Oca??n?n Hükümet Nezdindeki Mümessili

Divan Çavu?u
Hükümet Toplant?lar?nda ?ntizam? Temine Memur

Yasakç?
Elçilikleri Muhafazaya Memur Yeniçeri



Darüssaade A?as?
Harem A?alar?n?n Amiri

Sultan Mahmud II
Otuzuncu Osmanl? Padi?ah?

Silahtara?a
Padi?ah?n Silahlar?n? Muhafaza Edip Ta??yan

Ba? Cuhadar
Padi?ah?n Giyeceklerini Muhafaza Edip Ta??yan



?ç A?alar?
?ç Saray Hizmetleri

Enderun Dilsizi
Saray Soytar?lar?ndan



?ço?lan Çavu?lar?
Acemi Oca?? Subaylar?

Zülüflü Baltac?
?ç Saray Hizmetlisi

Eski Saray Baltac?s?
Eski Saray Hizmetkarlar?ndan



?ç O?lan Çavu?u
Acemi Oca?? Subay?

Galata Çavu?u
Galata Muhaf?zlar? Subay?

Tersane Ba? Çavu?u
Tersane Muhaf?zlar? Subay?

Kaptan Pa?a
Deniz Kuvvetleri Ba?kumandan? (Bahriye Naz?r?)

Ç?plak Çavu?
Ç?plaklar Subay?

Ç?plak
Kaptanpa?a Maiyeti



Kalpakl?

?ubara Neferi

Nizam? Cedid Neferi

?ubara Neferi

Selim III. Kurdu?u Yeni Ordu Erlerinden




Karakullukçu
En K?demsiz Yeniçeri Eri

Usta
Küçük Rütbeli Yeniçeri Subay?



Kavas
Sadaret Dairesi Muhaf?z? (1826’dan sonra)

Posta Tatar?
Atl? Postac?

Vezir Tatar?
Vezir Postac?s?

Vezir ?ç O?lan Çavu?u
Sadarette ?ç Hizmetlere Bakanlar?n Amiri




Kazasker
Kad?lar?n Amiri ve Hükümet Azas?

Kaptan Pa?a
Deniz Kuvvetleri Ba?kumandan?

Çuhadar
Vezir Saraylar?nda D?? Hizmet Erbab?ndan



Keçeli Nefer
Yeniçeri Neferi

Nizam? Cedid Binba????
Selim III. Kurdu?u Yeni Orduda Binba??

Topçu Ba??
Topçu Kumandan?

Binba??
Mahmud II’nin Kurdu?u Yeni Orduda Binba??




K?zlara?as?
Harema?alar?n?n Amiri

Cüce
Saray Soytar?lar?ndan

Ak A?a
Harem’de Vazifeli Ak Had?m



Kulluk Neferi
Karakol Bekleyen Yeniçeri

Keçeli
Yeniçeri Neferi

Odaba??
Yeniçeri K??las? Amiri

Kulluk Bayrakdar?
Karakol Amiri



Kumbarac?lar

T?marl?, Ulufeli, T?marl? Subay?



Mehter Tak?m?



Müjdeci Ba??
Hac Kafilesinin Mekkeye Vard??? Haberini Getiren

Serdengeçti A?as?
Gönüllü Fedailer Amiri

Saraç Ba??
Has Ah?r Saraçlar?n?n Amiri

Sal? Usta
Kap?kulu Süvarilerinin ?stanbul’daki ??lerini Takibe Memur

Cebeci Kahyas?



“Konaklayan Yolcular”
NAK??, Topkap? Saray? Kitapl???, Albüm H.2148,s.,8a 17.Yüzy?l?n ?kinci Yar?s?,

17. Yüzy?l?n ?lk Y?llar?nda Osmanl? Resmi’nin en önemli temsilcisi olan NAK??’nin kent görünümlerini,
mimari siluetleri içeren resimlerinden ba?la¤¤¤¤¤ Osmanl? Resmi’nde, Bat? resminin ay?rt edici yan?
olan üç boyutluluk kendisini göstermeye ba?lam??t?r. Resimlerde mekan derinli?i ve kütlelerin perspektif
görünü?leri üzerine ilk arkaik denemeler görülür.



“?stanbul’da Bir Sokak”
Tuval Üzerine Ya?l?boya, Fausto ZONORA,

Sultan II. Abdülhamid’in Saray?’nda “Ressam-? Hazret-i ?ehriyari” ünvan? ile eser üreten
ZONARO Saray ve Sultan’a kar?? hizmetini II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine kadar 11
y?l sürdürmü?, 1910 y?l?nda ?stanbul’dan ayr?larak ?talya’ya dönmü?tür. ZONARO Saray Ba?ressam?
olmas?n?n d???nda baz? önemli sanatç?lar?m?za özel dersler vererek ve 1883’te aç?lan Sanayi-i Nefise’de
ö?retmenlik yaparak ça?da? Türk Resmi’ne de önemli katk?larda bulunmu?tur. II. Abdülhamid
ZONARO’ya özel bir ilgi göstermi?, Akaretler’de özel bir bina tahsis etmi?tir. Üç katl? olan bu
yap?n?n üst kat? Padi?ah taraf?ndan parasal destekle tam donan?ml? bir atelye haline getirilmi?,
di?er k?s?mlar da sürekli bir sergi mekan? olarak sanatç?n?n ailesiyle birlikte kullan?m?na da aç?k
olmak üzere verilmi?tir. ?stanbul’da kald??? 10 y?l? a?k?n süre içinde bini a?k?n resim yapt??? bilinen
sanatç? daha çok toplumun sosyo-kültürel dokular?n? resmetmeyi tercih etmi?tir.



“Sarayl? Kad?n”
Pierre Desirere GUILLEMENT, Tuval Üzerine Ya?l?boya, Dolmabahçe Saray? Koleksiyonu,

19. Yüzy?l?n ?kinci Yar?s?’nda ?stanbul’a gelen bat?l? ressamlar?n tablolar? i?ledikleri konu aç?s?ndan
iki grupta toplanabilir. ?lk grup ba?ta ?stanbul olmak üzere ?mparatorlu?un di?er kentlerindeki janr
sahneleridir.Yani gündelik hayattan kesitler sunan enstantanelerden olu?ur. Bu grupta, asl?nda
Oryantalist Ressamlar’?n çok sevmelerine kar??n “meta” rolü biçilen, hamamda, dans eden ya da esir
pazar?nda sergilenen kad?n?n merkezde oldu?u erotik sahneleri yans?tan eserler nispeten azd?r.
Manzaralarda ise a??rl?k ?stanbul ve ?mparatorlu?un önemli kent peyzajlar?d?r. Sultan Abdülaziz’e
yak?nl??? nedeniyle GUILLEMENT’in muhtemelen Harem’den bir kad?n? resmetti?i “Sarayl? Kad?n”
adl? tabloda imaja ve hayale dayanmad??? için dikkati çeken bir erotizm yoktur.



“Mehtapta Eyüp”
(1874) ?van Konstantinovitch AIVAZOVSKI, Dolmabahçe Saray? Koleksiyonu,




“Y?ld?z Saray? Bahçesi”
Giritli HÜSEY?N, (detay) 65x81cm, A.D.R. ve H.M. Koleksiyonu,

Bir k?s?m Oryantalist Ressamlar yapt?klar? resimlerde
Foto?raftan yararlanm??lard?r. Foto?raf 19. Yüzy?l?n Ortalar?ndan itibaren bir k?s?m Türk Ressam?’n?n
da yararland??? bir vas?ta olmu?tur. Giritli HÜSEY?N (1873-?) ve Tevfik BE??KTA? (1871-1914)
ço?unlukla Saray Foto?rafç?lar?’n?n çektikleri foto?raflardan yararlanarak resim yapan
di?er foto yorumcu Sanatç?lardand?r.



“Kariye Camii”
Tevfik BE??KTA?, (detay) Tuval Üzerine Ya?l?boya, 76x81cm, A.D.R. ve H.M. Koleksiyonu,

Tevfik BE??KTA? (1871-1914) Arkaik Perspektif denemeleri ve Mimari Kompozisyonlar? ile dikkati çeker.




“Galata Köprüsü”
Mustafa Nuri PA?A, Tuval Üzerine Ya?l?boya, 90x117cm, Türkiye ?? Bankas? Koleksiyonu,

Mustafa Nuri PA?A, günün modern e?itim programlar?n?n uyguland??? askeri okullardan mezun olan
Asker Ressamlar dönemlerindeki Reformist bilinçlenmenin kültür ve sanat alan?ndaki hedeflerini temsil
eden ressamlar aras?nda yer almaktad?r.



“Dil?ad Hatun”
?ehzade ABDÜLMEC?D, Tuval Üzerine Ya?l?boya, A.D.R. ve H.M Koleksiyonu,

Son Osmanl? Halifesi ABDÜLMEC?D (1868-1944) de Asker Ressam Grubu’na dahildir.
Bu gruptan Ahmet Ziya AKBULUT ve Halife ABDÜLMEC?D’in resimleri konu aç?s?ndan de?ilse
de teknik ele al?? biçimleri bak?m?ndan birbirlerine benzerler. Türk Resmi içindeki mistonlar?
çok önemli olmu?tur.Halife ABDÜLMEC?D’in resimleri döneminin di?er ressamlar?
gibi gerçekçili?e dayanm??, ancak gerçekçili?in kupkuru anlat?m k?s?rl???na kap?lmam??t?r.



“Haremde Goethe”
Abdülmecid EFEND?, Tuval Üzerine Ya?l?boya, 132x173cm, A.D.R. ve H.M. Koleksiyonu,

Resmi anlamda asker olmamakla birlikte bu çerçevede ele al?nan 32.Osmanl? Padi?ah? Abdülaziz’in
o?lu Abdülmecid EFEND? (1868-1944), günümüzde Oryantalist olarak de?erlendirilmesine kar??n,
onun sanat?ndaki bu yöndeki bir e?ilim son derece s?n?rl? ay?klanm?? bir Oryantalizmdir. Sanatç? figüratif
resme özel bir önem vermi?tir. Sanayi-i Nefise Mektebi’nin ilk aç?ld??? y?llarda bir problem gibi
ortaya konan insan figürünün betimlenmesini tek ya da çok figürlü kompozisyonlarla a?m??t?r.
Abdülmecid EFEND?, “II. Abdülhamid’in Tahttan ?ndirili?i”, “II.Mahmud’un ?ehzadeli?i”,
“Yavuz Selim” ve “Tarih Dersi/Nasihat” gibi resimleriyle günün ko?ullar?na göre sosyo-politik
tavr?n? ortaya koyan bir sanatç? olmu?tur.



"Genç Kad?n"
LEVN?, 1710-1720 Y?llar? Aras?, Ka??t Üzerine Suluboya Topkap? Saray? Müzesi Kitapl??? H.2164

Dönemin Avrupal?, ?ranl? kad?n ve erkeklerini tasvir eden LEVN? bu resimlerinde III.Ahmed döneminin
sosyal ortam?n? yans?t?r. Özellikle kad?n figürüne e?ilen LEVN?, çalg? çalarken, dans ederken ya da uzanm??
dinlenirken tasvir etti?i kad?n figürlerini çizgisel bir üslupla k?rm?z?, sar?, gök mavisi, aç?k mor, lacivert ve
leylak renkleri ile resmetmi?tir. LEVN?, figürü en canl? an?nda yakala¤¤¤¤¤, çevresini bo?alt?p, dikkati as?l konu
olan figürde toplamak gibi bulu?larla önemli yeniliklere de imza atm??t?r. Ço?unlukla tek figürlü kad?n ve erkek
resimleri yapan sanatç?n?n resimlerde de?i?ik giysileri ve ba?l?klar? olan farkl? s?n?flardan insanlar? tasvir etmesi
bak?m?ndan, eserleri belge özelli?i de ta??r



Salma Neferleri
Padi?ah?n Ziyaretlerinde Maiyet Efrad?ndan

Nöbetçi
Kale Muhaf?z?

Haseki A?a
Yeniçeri Oca??nda ?tibarl? bir S?n?ftan Kimse



Selam A?as?
Vezir Te?rifatç?s?

Sakall? A?as?
Sadret Dairesinin D?? Hizmetlerine Memur

Kaftan A?as?
Vezirlerin Merasim Elbiseleri ile Me?gul Olan

Çama??r A?as?
Vezirlerin Çama??rlar? ile Me?gul Olan



Soytar? Ba??
Saray Palyaçolar?’n?n Amiri

Bekta?i Dervi?i
Bekta?i Tarikat?’na Mensup Kimse

Soytar?
Saray Palyaçosu

Deliba??
Gönüllü Hafif Suvari Subay?



?kinci Mahmud
Otuzuncu Osmanl? Padi?ah?

Kahyabeyi
Ba?bakan Yard?mc?s? ve ?çi?leri Bakan?

Sadr?azam
Hükümet Reisi (Ba?bakan)



Suvari Topçu Neferi

Piyade Topçu Yüzba??

Suvari Topçu Neferi

Mahmut II’nin. Kurdu?u Yeni Ordunun Topçu Mensuplar?



?at?rlar
Tören K?tas? Mensuplar?

Sadr?azam
Hükümet Reisi (Ba?bakan)

Kap?c?lar Kahyas?
Saray Kap?c?lar? Amiri

Çavu?ba??
Divan Çavu?lar? Amiri (Adalet Bakan?)



Yeniçeri A?as?
Yaya Kuvvetler Ba?kumandan?

Reis Efendi
D?? ??leri Bakan?

?eyhülislam
Uleman?n Reisi ve Müftü

Çavu?ba?? ?at?r?
Adalet Bakan?n?n Maiyet Amiri



Yol Haseki
Saray muhaf?z subay?

Çuhadar
Padi?ah?n giyeceklerini muhafaza edip ta??yan

Bölüka?as?
Yeniçeri bölük kumandan?