Abdülmecid Han Osmanl? sultanlar?n?n otuz birincisi ve ?slam halifelerinin doksan alt?nc?s?. Sultan ?kinci Mahmud Han?n o?lu olup, 25 Nisan 1823 tarihinde Bezm-i Alem Valide Sultan'dan do?du. ?ehzadeli?inde iyi bir tahsil gördü. Frans?zca ö?rendi. Avrupa’da yay?nlanan ne?riyat? yak?ndan takip eden Abdülmecid Han, yenilik taraftar?yd?. Babas?n?n 1 Temmuz 1839’da vefat? üzerine on yedi ya??nda tahta ç?kt?. Abdülmecid Han?n devlet idaresinde yeterli tecrübesi yoktu. Buna kar??l?k devlet erkân?na güvendi?ini, babas?n?n ba?latt??? ?slahat hareketlerini devam ettirece?ini ilan etti. Fakat bu s?rada devlet ileri gelenleri aras?ndaki rekabet ve k?skançl?k son safhada idi. Sultan ikinci Mahmud Han?n cenaze merasimi s?ras?nda, Meclis-i vala-y? ahkam-? adliyye reisi Koca Hüsrev Pa?a, sadrazam Mehmed Emin Rauf Pa?adan 2 Temmuz 1839’da mühr-i hümayunu zorla al?p, kendini sadrazam ilan ettirdi. Bu s?rada Osmanl? Devleti, M?s?r ile muharebe halindeydi. Bu sebeple genç padi?ah meseleyi kurcalamad? ve Hüsrev Pa?an?n sadrazaml???n? kabul etti. Ayr?ca M?s?r meselesini halletmek istedi?inden, M?s?r valisi Mehmed Ali Pa?a'ya, Köse Akif Efendiyi göndererek affetti?ini bildirdi; ordu ve donanmaya harekât? kesme emri verdi. Ancak, bu s?rada Nizip’te Osmanl? ordusunun M?s?r ordusuna yenildi?i haberi geldi. Kaptan-? derya Ahmed Fevzi Pa?a da, sadrazam?n eski husumetinden korkarak, donanmay? M?s?r’a götürüp teslim etti. Böylece ordusuz ve donanmas?z kalan Osmanl? Devleti kar??s?nda cesaretlenen M?s?r valisi, Sultan ile anla?maya yana?mad?.

Sultan Abdülmecid Han, devleti bu zor durumdan kurtarmak için çareler arad?. Bu s?rada Avrupa’dan yeni dönen Mustafa Re?id Pa?a, Sultan’a Avrupa’n?n yard?m?n? sa?lamak gibi bir bahaneyle Gülhane Hatt-? Hümayunu ad? ile me?hur olan Tanzimat Ferman?’n? yay?nlatmaya muvaffak oldu.

Tanzimat Ferman?’n?n yay?nlanmas?ndan sonra M?s?r’a kar?? ?ngiltere’nin ön ayak olmas? ile, Mehmed Ali Pa?ay? tutan Fransa d??ar?da b?rak?larak Osmanl?, ?ngiltere, Rusya, Prusya ve Avusturya devletleri Londra’da bir araya geldi ve 15 Temmuz 1840’da Londra Anla?mas? imzaland?. Buna göre, anla?maya imza koyan devletler, Mehmed Ali Pa?aya onar günlük iki ültimatom verdiler. Mehmed Ali Pa?a bu ültimatomlar? kabul etmedi?ini bildirdi. Bunun üzerine ?ngiltere ve Avusturya taraf?ndan desteklenen Osmanl? kuvvetleri, M?s?r ordusunu yendi. Osmanl? askeri 16 Ekim 1840 günü Trablus?am’a, 4 Kas?m günü Akka’ya, 13 Kas?m günü Halep’e, 29 Aral?k günü ?am’a girdi. Londra anla?mas?na göre art?k Mehmed Ali Pa?an?n M?s?r’dan ç?kar?lmas? gerekiyordu. 27 Kas?m 1840 günü M?s?r ile ?ngiltere aras?nda yap?lan anla?ma ile, Mehmed Ali Pa?a, ikinci ültimatomun ?artlar?na uyaca??n? bildirince, ?ngiltere, Osmanl? Devletine ihanet ederek; Bab?ali’den M?s?r ile Sudan’?n irsî olarak Mehmed Ali’ye b?rak?lmas?n? istedi. Bundan maksatlar?, M?s?r’? yaln?z b?rak?p, ?artlar?n müsait oldu?u bir zamanda i?gal etmekti. Bunun üzerine Re?id Pa?a, Sultan Abdülmecid’e 24 May?s 1841 günü M?s?r ferman?n? yay?nlatt?. Bu ferman, 1914 senesine kadar M?s?r’?n bir çe?it anayasas? olarak kalm??t?r. Fermana göre M?s?r, Osmanl? padi?ah? taraf?ndan tayin edilen Kavalal? mensuplar?nca idare edilecekti.

M?s?r meselesi halledildikten sonra, 13 Temmuz 1841’de Osmanl?, ?ngiltere, Rusya, Fransa, Avusturya ve Prusya devletleri Londra’da tekrar bir araya gelerek, Bo?azlar antla?mas?n? imzalad?lar. Kendi menfaatlerine ayk?r? olmas?na ra?men bu antla?may? imzalayan Rusya, ?ngiltere’nin dostlu?unu kazanarak sulh yolu ile Osmanl? topraklar?n? bölü?mek gayesinde idi. Fakat ?ngiltere, Fransa’y? Ortado?u’da etkisiz hale getirip, M?s?r meselesi ile Osmanl? Devleti üzerinde bir çe?it ekonomik, siyasi ve kültürel vesayet kurarak; elde etti?i imtiyazl? durumu payla?mak istemedi?inden, Rusya ile beraber hareket etmek istemiyordu. Ayr?ca Hindistan ve Hind yolu için tehlikeli gördü?ü Osmanl? Devleti’ni Rusya ile me?gul ederek, Hindistan’da ve Ortado?u’da istedi?ini yap?yordu.

M?s?r meselesinde yenilgiye u?rayan Fransa, Lübnan’daki Marunileri k??k?rtarak, Dürzilerle çarp??t?rd?. 1845 senesinde Osmanl? hükümeti baz? tedbirler alarak Frans?z k??k?rtmalar?n? önlemeye çal??t?. Lübnan da?lar?nda birisi Marunilere, di?eri de Dürzilere ait otonom iki kaza kuruldu ve bunlar Sayda valisine ba?land?.

Tahta ç?k???n?n ilk senelerini iç ve d?? olaylar ile u?ra?makla geçiren Sultan Abdülmecid, böylece devleti k?smen huzura kavu?turdu. Islahat i?leri ve iç meseleler ile u?ra?mak imkan?n? buldu. 24 Haziran 1844 tarihinde halka yak?n olmak, beldeleri bizzat görmek için seyahatler yapt?.

1848’de Avusturya’da Macarlar, Rusya’da ise Lehler ba??ms?zl?k için ayakland?lar. ?syan? Avusturya ve Rusya çok kanl? bir ?ekilde bast?rd?. Bu durum, Frans?z ve ?ngiliz kamuoyunda Rusya aleyhine büyük bir tepkinin ç?kmas?na sebep oldu. Macar ve Leh milliyetçilerinin liderleri Osmanl? topraklar?na girerek hükümetten s???nma hakk? istediler. Sultan Abdülmecid Han, kendisine s???nan mültecileri, Rusya ve Avusturya’n?n sava? tehditlerine ra?men geri vermedi. Sultan’?n bu hareketi Osmanl? Devletinin itibar?n? çok art?rd?. Rusya ve Avusturya’ya kar?? Frans?z ve ?ngiliz ortak deste?ini sa?lad?. Nitekim çok geçmeden kutsal yerler meselesi ve Romanya’n?n i?gali dolay?s?yla Rusya’ya sava? açan Osmanl? Devleti, bu devletlerin yard?m?n? temin etti. Böylece Rusya ile vuku bulan 1853-55 K?r?m Harbi görünü?te parlak bir zaferle neticelendi.

Ancak cephedeki zafer, içeride Osmanl? Devletine pek pahal?ya mal oldu. Bat?l? devletler yapt?klar? yard?mlar?n kar??l??? olarak Osmanl? ülkesinde H?ristiyanlara yeni haklar verilmesi için 1856 Islahat Ferman?’n? yay?nlatt?lar. Ali Pa?a hükümeti taraf?ndan ilan edilen bu Ferman’?n haz?rlanmas?nda ?ngiliz ve Frans?z elçileri de bulunmu?tu. Görünürde Osmanl? toplumunu ?rk, din ve dil ay?r?m? gözetmeden kayna?t?rmay? hedef alan Islahat Ferman?, az?nl?klar?n ba??ms?zl?k hareketlerini h?zland?r?p, devleti y?k?lmaya do?ru götürmekten ba?ka bir i?e yaramam??t?r. Nitekim Ferman’?n yay?nlanmas?ndan çok k?sa bir süre sonra Suriye’de ve Cidde’de Müslümanlar ile H?ristiyanlar aras?nda çarp??malar ba?lad?. Eflak, Bo?dan ve Karada?’da ba??ms?zl?k gayesiyle isyanlar ç?kt?. Böylece Osmanl? Devletinin yeniden bir iç ve d?? gailelerin içine dü?tü?ü esnada Sultan Abdülmecid Han vefat etti (25 Haziran 1861). Kabri, Sultan Selim Camii bahçesindedir.

Abdülmecid Han?n genç ya?ta tahta ç?k??? ile saf ve temiz kalpli olmas? onun, saltanat?n?n hemen ba??nda büyük bir hata yapmas?na sebep oldu. Bu hata, Osmanl? tarihinde korkunç bir dönüm noktas? olmu? ve bu muhte?em devlette bir yok olma devrinin ba?lamas?na yol açm??t?r. Bu hata; az?l? ve sinsi Türk ve ?slam dü?man? olan ?ngilizlerin tatl? dillerine aldanarak, ?skoç masonlar?n?n yeti?tirdikleri cahilleri i? ba??na getirmesi ve bunlar?n devleti içerden y?kmak siyasetlerini hemen anlayamamas?d?r.

Di?er taraftan Abdülmecid Han devrinde ba?ar?l? i?ler de yap?ld?. 1840’ta ilk olarak kâ??t para ç?kar?ld?. 1844’te Mecidiye (Galata) Köprüsü yap?ld?. 1848’de Be?ikta?’la Ortaköy aras?nda Küçük Mecidiye Camiini, Ortaköy iskelesi yan?nda Büyük Mecidiye Camiini yapt?rd?. 1851’de ?irket-i Hayriyye denilen Bo?aziçi vapurlar? i?letilmeye ba?land?. 1853’te ba?layan K?r?m Harbi s?ras?nda ilk telgraf hatt? ?stanbul-Varna-K?r?m hatt? olarak dö?endi. 1854’te Beykoz Kasr?, 1856’da Küçüksu Kasr? ile Dolmabahçe Saray? yapt?r?ld?. Ayr?ca ?stanbul’un pek çok yerinde çe?meler yapt?r?p, eski eserleri tamir ettirdi.

Abdülmecid Han?n, karde?i Abdülaziz’den sonra, o?ullar?ndan be?inci Murad Han, ?kinci Abdülhamid Han, Be?inci Mehmed Re?ad ve Alt?nc? Mehmed Vahideddin Han padi?ah olmu?lard?r.