Bat? Karahanl?lar Devleti

***-ηєяqιѕ-*** · 05-17-2007, 04:42 PM

Karahanl? Devleti ikiye bölününce, Bat? Karahanl? Hanl???, Mâverâünehir ve Hocend'e kadar bat? Fergana'y? içine almaktayd?. Büyük Ka?an?n merkezi, önceleri Özkent, sonralar? Semerkand oldu.

Bu devletin ilk hükümdar? I. Muhammed Han, 1052 senesinde vefat edince yerine karde?i Ortak Ka?an ?zzü'l-umma Ebu ?shak ?brahim Tavgaç Han geçti. Tavgaç ?brahim Han, Do?u Karahanl?lardan ?a?, ?lak gibi hudut ?ehirleri ile Fergana'n?n bir k?sm?n? ald?. ?brahim Han, âlim olup, iyi bir hükümdard?. Devletin idaresi için lüzumlu kanunlar? tanzim edip, h?rs?zlar? tamamen ortadan kald?rd?. Ahalinin menfaatlerini koruyup, piyasay? düzeltti. Âlimlerin sohbetinde bulunup onlar?n tasvibini almadan kanun koymad?. ?brahim Han, Ortak Ka?anken, devlet aleyhinde faaliyetlerde bulunan ?smailîleri, dâhiyane bir siyasetle ortadan kald?rd?.

?brahim Han'dan sonra, o?lu ?emsü'l-Mülk Nasr hükümdar oldu. ?a? ve Tünhas hakimi ?uayb, yeni hükümdara isyan etti. Nasr Han, bu isyan? bast?rd?. Bu kar???kl?ktan faydalanan Do?u Karahanl?lar, ?brahim Han'?n zaptetti?i yerleri geri almaya çal??t?lar ise de, bu mücadele bir antla?ma ile sona erdi. Daha sonra I. Nasr Han, Selçuklular taraf?ndan zaptedilen yerlerin al?nmas? için bir hareket ba?latt?. Fakat Melik?ah'?n Semerkand'a gelmesiyle sulh yap?l?p, akrabal?k tesis edilerek meseleler halledildi. Nasr Han da, âlimlere hürmet edip, ilim merkezleri in?a ettirdi. Ticaretin geli?mesi için sosyal hayat?n bütün lüzumlu müesseselerini içine alan iki ribat yapt?rd?.

1080 senesinde Nasr'?n vefat? üzerine, o?lu Ebu ?üca H?z?r hükümdar oldu. H?z?r Han'?n saltanat? bir y?l kadar sürdü. Yerine geçen Ahmed Han devrinde ulema ile hükümdar aras?nda bir anla?mazl?k oldu. Bu s?rada, Selçuklu Sultan? Melik?ah, önce Buhara'y? sonra da Semerkand'? zaptetti ve Ahmed Han'? Özkend'de esir al?p ?sfahan'a götürdü. Bunun sonucu, Karahanl? ordusunun temelini te?kil eden Çi?il Türklerinin kumandan? Yakub bin Süleyman, Semerkand'a davet edilip hükümdar ilan edilerek, Selçuklulara kar?? bir ayaklanma ba?lat?ld?. Bunun üzerine Melik?ah, ikinci defa Semerkand seferine ç?kt?. Bu sefer sonunda Karahanl? devleti, Selçuklulara ba?land?. Karahanl? devlet adamlar?, Mesud bin Muhammed'i hükümdarl??a getirdi.

Birinci Mesud'un hükümdarl??? devrine ait bir bilgi yoktur. Mesud Han'dan sonra, Selçuklu sultan? Berkyaruk, arka arkaya üç hükümdar tayin etti. Bunlardan üçücüsü olan Cebrâil Han, Selçuklu ?ehzadeleri aras?ndaki saltanat kavgalar?ndan faydalanarak, Horasan'? ele geçirmek istedi. Bu s?rada Horasan valisi olan Sencer, Tirmiz ?ehri için yap?lan sava?? kazand? ve Cebrâil Han'? esir al?p, 1102'de idam ettirdi. Bu zaferden sonra Sultan Sencer, Mâverâünnehir'i yeniden te?kilatland?rd?. Karahanl? sülalesinden olup, Selçuklu saray?nda büyüyen ye?eni Muhammed bin Süleyman'? Arslan Han unvan?yla Semerkand'da büyük ka?an ilan etti. Day?s? Sultan Sencer'in yard?m?yla isyanlar? bast?ran II. Muhammed Han, dü?manlar?na kar?? seferler düzenledi. II. Muhamed Han, saltanat?n?n son zamanlar?nda felç oldu. Ç?kan iç isyanlar? bast?rmak için Selçuklulardan yard?m istedi. Fakat yard?m gelmeden isyan? bast?r?nca, Selçuklu yard?m?n? geri çevirdi. Bu durum, Sultan Sencer'i k?zd?rd?. 1130 senesinde Semerkand'a gelen Sultan Sencer, Muhammed Han'? Merv'e götürdü. Muhammed Han, 1132'de orada vefat etti.

Sultan Sencer, Muhammed Han'?n ölümünden sonra Bat? Karahanl? taht?na s?ras?yla, Ebü'l-Meâlî el-Hasan bin Ali, Ebu Muzaffer ?brahim bin Süleyman ve Mahmud bin Muhammed'i tayin etti. II. Mahmud Han, Karah?taylar'la 1137 senesi yaz?nda Hocend yak?n?nda yapt??? muharebeyi kaybedip Semerkand'a çekildi. Karluklar ile ülke içinde anla?mazl?k ç?k?p, Sultan Sencer'den yard?m isteyince, Karluklar da Karah?taylara müracaat etti. Sultan Sencer ve II Mahmud Han, 8 Eylül 1141 tarihinde Katvan Muharebesi'nde Karah?taylara yenilip, Horasan'a çekildiler. Karah?taylar, bütün Mâverâünnehir'i istila edip, Mahmud Han'?n karde?i Ortak Ka?an Tavgaç Bu?ra Han ?brahim bin Muhammed'i Büyük Ka?an ilan ettiler. III. ?brahim Han, Karluklar ile anla?mazl??a dü?ünce, Buhara yak?nlar?ndaki Kallabâz Muharebesinde öldürüldü. Yerine geçen o?lu Mahmud Han, Horasan'a çekildi ve vefat?na kadar orada kald?. Sultan Sencer'in ölümünden sonra O?uzlar, II. Mahmud Han'a hükümdarl?k teklif ettiler. O, önce o?lu Muhammed'i gönderdiyse de, bir süre sonra O?uzlar?n hükümdar? oldu. Sultan Sencer'in eski kumandanlar?ndan Ni?abur valisi Müeyyeddevle Ayaba, 1163 y?l?nda Horasan'? ele geçirmek arzusuyla hareket edip, II. Mahmud Han ve o?lu Muhammed'i esir alarak gözlerine mil çektirip hapse att?rd?. Baba-o?ul, 1164 senesinde hapisteyken vefat ettiler. II. Mahmud ve iki o?lunun hapiste vefatlar? ile, Karahanl?lar'?n hâkimiyeti Ali Tegin'in soyundan gelenlere geçti.

III. ?brahim Han'a halef olan Ali Tegin ailesinden Ali bin Hasan, Karluklar ile mücadele edip, reisleri Paygu Han'? öldürterek, onlar? iskâna mecbur ve askerlikten men etti. Fakat bu hareketi isyanlara sebep oldu. Ülkedeki isyanlar? Buhara'daki Hanefî âlimi Muhammed bin Ömer'in vas?tas?yla yat??t?ran Ali Han, 1160 senesinde vefat edince, yerine karde?i Ebü'l-Muzaffer Mesud bin Hasan geçti. II. Mesud Han, iç i?lerini düzene soktu. Saray?n? âlim ve ?airlere aç?p ilmin hâmisi oldu. 1178 y?l?nda vefat eden II. Mesud Han'?n yerine karde?i Fergana hâkimi Hüseyin bin Hasan'?n o?lu ?brahim bin Hüseyin hükümdar oldu. Önce Feryun'da, sonra da Semerkand'da hüküm süren IV. ?brahim Han, Nuretüddünya ve'd-dîn K?l?ç Tavgaç Küç Arslan Han unvanlar?yla büyük ka?an oldu. Onun vefat?yla yerine o?lu 1204 senesinde büyük ka?an oldu. Osman Han, tedbirli bir insand?. Önce Karah?taylara tâbi olmas?na ra?men, Müslüman Gurlular'?n, Mo?ollar taraf?ndan yok edilmesini engellemek için gayret sarf etti. Karah?tayl? sald?r?s?na kar?? Muhammed Harezm?ah ile iyi ili?kiler kurdu. Muhammed Harezm?ah'?n k?z? ile evlenip, âdet oldu?u için bir y?l Harezm'de kald?. 1211 senesinde Semerkand'a dönen Osman Han, Karah?taylar'?n gücünden çekinerek onlarla ittifak kurdu. Bu hareketi, Muhammed Harezm?ah'?n Mâverâünnehir'i almas?na sebep oldu. Yakalanan Osman Han, idam olundu (1212). Osman Han'?n ölümü ile, Bat? Karahanl? Devleti sona erdi.

05-17-2007, 04:42 PM	#1 (permalink)
*-ηєяqιѕ-* Miss Admin *-ηєяqιѕ-* Şuan Çevrimdışı Kayıt Tarihi: Nov 2006 Yaş: 18 Mesajlar: 4.475 Rep Gücü: 31 Rep Puanı: 31 Rep Derecesi:	Bat? Karahanl?lar Devleti Karahanl? Devleti ikiye bölününce, Bat? Karahanl? Hanl???, Mâverâünehir ve Hocend'e kadar bat? Fergana'y? içine almaktayd?. Büyük Ka?an?n merkezi, önceleri Özkent, sonralar? Semerkand oldu. Bu devletin ilk hükümdar? I. Muhammed Han, 1052 senesinde vefat edince yerine karde?i Ortak Ka?an ?zzü'l-umma Ebu ?shak ?brahim Tavgaç Han geçti. Tavgaç ?brahim Han, Do?u Karahanl?lardan ?a?, ?lak gibi hudut ?ehirleri ile Fergana'n?n bir k?sm?n? ald?. ?brahim Han, âlim olup, iyi bir hükümdard?. Devletin idaresi için lüzumlu kanunlar? tanzim edip, h?rs?zlar? tamamen ortadan kald?rd?. Ahalinin menfaatlerini koruyup, piyasay? düzeltti. Âlimlerin sohbetinde bulunup onlar?n tasvibini almadan kanun koymad?. ?brahim Han, Ortak Ka?anken, devlet aleyhinde faaliyetlerde bulunan ?smailîleri, dâhiyane bir siyasetle ortadan kald?rd?. ?brahim Han'dan sonra, o?lu ?emsü'l-Mülk Nasr hükümdar oldu. ?a? ve Tünhas hakimi ?uayb, yeni hükümdara isyan etti. Nasr Han, bu isyan? bast?rd?. Bu kar???kl?ktan faydalanan Do?u Karahanl?lar, ?brahim Han'?n zaptetti?i yerleri geri almaya çal??t?lar ise de, bu mücadele bir antla?ma ile sona erdi. Daha sonra I. Nasr Han, Selçuklular taraf?ndan zaptedilen yerlerin al?nmas? için bir hareket ba?latt?. Fakat Melik?ah'?n Semerkand'a gelmesiyle sulh yap?l?p, akrabal?k tesis edilerek meseleler halledildi. Nasr Han da, âlimlere hürmet edip, ilim merkezleri in?a ettirdi. Ticaretin geli?mesi için sosyal hayat?n bütün lüzumlu müesseselerini içine alan iki ribat yapt?rd?. 1080 senesinde Nasr'?n vefat? üzerine, o?lu Ebu ?üca H?z?r hükümdar oldu. H?z?r Han'?n saltanat? bir y?l kadar sürdü. Yerine geçen Ahmed Han devrinde ulema ile hükümdar aras?nda bir anla?mazl?k oldu. Bu s?rada, Selçuklu Sultan? Melik?ah, önce Buhara'y? sonra da Semerkand'? zaptetti ve Ahmed Han'? Özkend'de esir al?p ?sfahan'a götürdü. Bunun sonucu, Karahanl? ordusunun temelini te?kil eden Çi?il Türklerinin kumandan? Yakub bin Süleyman, Semerkand'a davet edilip hükümdar ilan edilerek, Selçuklulara kar?? bir ayaklanma ba?lat?ld?. Bunun üzerine Melik?ah, ikinci defa Semerkand seferine ç?kt?. Bu sefer sonunda Karahanl? devleti, Selçuklulara ba?land?. Karahanl? devlet adamlar?, Mesud bin Muhammed'i hükümdarl??a getirdi. Birinci Mesud'un hükümdarl??? devrine ait bir bilgi yoktur. Mesud Han'dan sonra, Selçuklu sultan? Berkyaruk, arka arkaya üç hükümdar tayin etti. Bunlardan üçücüsü olan Cebrâil Han, Selçuklu ?ehzadeleri aras?ndaki saltanat kavgalar?ndan faydalanarak, Horasan'? ele geçirmek istedi. Bu s?rada Horasan valisi olan Sencer, Tirmiz ?ehri için yap?lan sava?? kazand? ve Cebrâil Han'? esir al?p, 1102'de idam ettirdi. Bu zaferden sonra Sultan Sencer, Mâverâünnehir'i yeniden te?kilatland?rd?. Karahanl? sülalesinden olup, Selçuklu saray?nda büyüyen ye?eni Muhammed bin Süleyman'? Arslan Han unvan?yla Semerkand'da büyük ka?an ilan etti. Day?s? Sultan Sencer'in yard?m?yla isyanlar? bast?ran II. Muhammed Han, dü?manlar?na kar?? seferler düzenledi. II. Muhamed Han, saltanat?n?n son zamanlar?nda felç oldu. Ç?kan iç isyanlar? bast?rmak için Selçuklulardan yard?m istedi. Fakat yard?m gelmeden isyan? bast?r?nca, Selçuklu yard?m?n? geri çevirdi. Bu durum, Sultan Sencer'i k?zd?rd?. 1130 senesinde Semerkand'a gelen Sultan Sencer, Muhammed Han'? Merv'e götürdü. Muhammed Han, 1132'de orada vefat etti. Sultan Sencer, Muhammed Han'?n ölümünden sonra Bat? Karahanl? taht?na s?ras?yla, Ebü'l-Meâlî el-Hasan bin Ali, Ebu Muzaffer ?brahim bin Süleyman ve Mahmud bin Muhammed'i tayin etti. II. Mahmud Han, Karah?taylar'la 1137 senesi yaz?nda Hocend yak?n?nda yapt??? muharebeyi kaybedip Semerkand'a çekildi. Karluklar ile ülke içinde anla?mazl?k ç?k?p, Sultan Sencer'den yard?m isteyince, Karluklar da Karah?taylara müracaat etti. Sultan Sencer ve II Mahmud Han, 8 Eylül 1141 tarihinde Katvan Muharebesi'nde Karah?taylara yenilip, Horasan'a çekildiler. Karah?taylar, bütün Mâverâünnehir'i istila edip, Mahmud Han'?n karde?i Ortak Ka?an Tavgaç Bu?ra Han ?brahim bin Muhammed'i Büyük Ka?an ilan ettiler. III. ?brahim Han, Karluklar ile anla?mazl??a dü?ünce, Buhara yak?nlar?ndaki Kallabâz Muharebesinde öldürüldü. Yerine geçen o?lu Mahmud Han, Horasan'a çekildi ve vefat?na kadar orada kald?. Sultan Sencer'in ölümünden sonra O?uzlar, II. Mahmud Han'a hükümdarl?k teklif ettiler. O, önce o?lu Muhammed'i gönderdiyse de, bir süre sonra O?uzlar?n hükümdar? oldu. Sultan Sencer'in eski kumandanlar?ndan Ni?abur valisi Müeyyeddevle Ayaba, 1163 y?l?nda Horasan'? ele geçirmek arzusuyla hareket edip, II. Mahmud Han ve o?lu Muhammed'i esir alarak gözlerine mil çektirip hapse att?rd?. Baba-o?ul, 1164 senesinde hapisteyken vefat ettiler. II. Mahmud ve iki o?lunun hapiste vefatlar? ile, Karahanl?lar'?n hâkimiyeti Ali Tegin'in soyundan gelenlere geçti. III. ?brahim Han'a halef olan Ali Tegin ailesinden Ali bin Hasan, Karluklar ile mücadele edip, reisleri Paygu Han'? öldürterek, onlar? iskâna mecbur ve askerlikten men etti. Fakat bu hareketi isyanlara sebep oldu. Ülkedeki isyanlar? Buhara'daki Hanefî âlimi Muhammed bin Ömer'in vas?tas?yla yat??t?ran Ali Han, 1160 senesinde vefat edince, yerine karde?i Ebü'l-Muzaffer Mesud bin Hasan geçti. II. Mesud Han, iç i?lerini düzene soktu. Saray?n? âlim ve ?airlere aç?p ilmin hâmisi oldu. 1178 y?l?nda vefat eden II. Mesud Han'?n yerine karde?i Fergana hâkimi Hüseyin bin Hasan'?n o?lu ?brahim bin Hüseyin hükümdar oldu. Önce Feryun'da, sonra da Semerkand'da hüküm süren IV. ?brahim Han, Nuretüddünya ve'd-dîn K?l?ç Tavgaç Küç Arslan Han unvanlar?yla büyük ka?an oldu. Onun vefat?yla yerine o?lu 1204 senesinde büyük ka?an oldu. Osman Han, tedbirli bir insand?. Önce Karah?taylara tâbi olmas?na ra?men, Müslüman Gurlular'?n, Mo?ollar taraf?ndan yok edilmesini engellemek için gayret sarf etti. Karah?tayl? sald?r?s?na kar?? Muhammed Harezm?ah ile iyi ili?kiler kurdu. Muhammed Harezm?ah'?n k?z? ile evlenip, âdet oldu?u için bir y?l Harezm'de kald?. 1211 senesinde Semerkand'a dönen Osman Han, Karah?taylar'?n gücünden çekinerek onlarla ittifak kurdu. Bu hareketi, Muhammed Harezm?ah'?n Mâverâünnehir'i almas?na sebep oldu. Yakalanan Osman Han, idam olundu (1212). Osman Han'?n ölümü ile, Bat? Karahanl? Devleti sona erdi. There Is a Little 2pac In All Of Us!

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal gösterime geğ Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)