~Bati Trakya TÜrk Cumhur?yet?~

***-ηєяqιѕ-*** · 04-29-2007, 06:20 PM

Bat? Trakya Bölgesi hiç ?üphesiz ki Türk tarihi aç?s?ndan özel bir konum te?kil etmektedir.Osmanl? Devleti’nin Da??lma Dönemi’nde büyük ve orta ölçekli devletlerin bölge üzerindeki farkl? stratejileri ve buna kar??l?k Türk Devleti’nin ve halk?n?n bu oyunlar? bozmaktaki azmi Bat? Trakya’n?n tarihsel ve efsanevi boyutu hakk?nda bize baz? fikirler verebilir.Ne var ki günümüzde halen popülaritesini koruyan ve Türk-Yunan ili?kilerinde türlü dalgalanmalara neden olan Bat? Trakya’n?n tarihsel süreç içerisinde incelendi?inde göze çarpan en önemli özelli?i, Osmanl? askerlerinin ve bölge halk?n?n kurduklar? Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’dir.
Ba??ms?zl???n? yeni kazanan Balkan devletlerinin birle?erek Osmanl? Devleti'ne s?rayla Karada?,Bulgaristan,S?rbistan ve Yunanistan’?n harp ilanlar? I.Balkan Sava??’n?n ba?lang?c?n? olu?turur.Y?llarca süren harplerin yorgunlu?unu üzerinde hisseden Osmanl? Devleti bu sava?a haz?rl?ks?z yakalanm??t?.?kmal ve Levaz?m Te?kilat?'n?n bozuk olmas?,muharebe gücü yüksek,deneyimli 120 tabur askerin terhis edilip Anadolu'ya gönderilmesi,askerin beslenme s?k?nt?s?,ayn? zamanda ordunun siyasete kar??mas? sonucu komutanlar aras?nda olu?an anla?mazl?k ve Balkan devletlerinin birle?mesine ihtimal vermeyen Osmanl? Devleti'nin sorumsuzlu?u bu sava??n aleyhimizde sonuçlanmas?nda belirleyici olmu?lard?r.Osmanl? ordusunun k?sa sürede da??lmas?,Ekim sonlar?nda Bulgaristan'?n Çatalca önlerine gelmesine ve Osmanl? Devleti’nin Makedonya’yla irtibat?n?n kopmas?na neden olmu?tur.S?rplar?n Üsküp’e girmesi ve Arnavutlu?un i?gal edilmesi art?k Balkanlarda söz sahibi olmad???m?z?n göstergesidir.
Balkan Sava?? sonucunda 30 May?s 1913'te Londra Antla?mas? imzalanm??t?r.Bu antla?maya göre Midye-Enez hatt?n?n bat?s?nda kalan bütün topraklar Balkan Devletlerine b?rak?lm??, Bulgaristan Dedea?aç ve Kavala aras?ndaki topraklar?n sahibi olarak Ege Denizi'ne ç?km?? ve Osmanl? Devleti'nin bat?daki tek s?n?r kom?usu olmu?tur.Osmanl?'dan ald?klar? topraklar?n payla??lmas? konusunda birbirleriyle tutars?zl??a dü?en Balkan Devletlerinin farkl? menfaat alg?lamalar? II.Balkan Sava??’n?n temelini olu?turur.Romanya’n?n da çat??malara intikali sava?a geni? bir boyut kazand?rm??t?r.Sofya merkezli ç?kan bu sava? Bulgaristan’?n fazlaca h?rpalanmas?na neden olacakt?r. Bulgaristan’?n içinde bulundu?u açmazdan faydalanmay? bilen Osmanl? Devleti Türkler için namus demek olan Edirne’yi geri alm??t?r.bu sava? sonunda Osmanl? Devleti’yle Bulgaristan aras?nda ?stanbul Antla?mas? imzalanm??t?r.Antla?maya göre Edirne ve K?rklareli Osmanl? Devleti’ne geri verilirken;Yunanistan ile Osmanl? Devleti aras?nda da Atina Antla?mas? imzalanm??t?r.

Bat? Trakya, 1912'de Balkan Sava?lar?n?n hemen ba??nda Bulgarlar taraf?ndan;II.Balkan Sava?? esnas?nda da Yunanl?lar taraf?ndan i?gal edilmi?tir.Ancak II. Balkan Sava?? sonucunda imzalanan Bükre? Antla?mas? Bat? Trakya'n?n bir k?sm?n? Bulgar Devleti’ne b?rak?rken;Yunan taraf? bu bölgenin teslimi konusunda olabildi?ince sorunlar ç?karm?? hatta Bat? Trakya sorununa Osmanl? Devleti'ni de kar??t?rmak istemi?tir.Yunanl?lar?n bu ?ekilde dü?ünmelerinde hakl? gerekçeleri oldu?u kesindir.Bat? Trakya'n?n Bulgarlar taraf?ndan i?gal edilmesinden sonra bölge Rumlar?n? Bulgaristan'?n zulmünden ve kötü idaresinden koruma iste?i ve son zamanlarda hayli toprak kaybetmi? olan Osmanl? Devleti’ni de bölge sorununa kar??t?rarak Bat? Trakya’y? Türklerden daha kolay alabilece?ini ummas? Yunanl?lar?n politik tutumlar?n? yans?t?r.??te bütün bu hesaplar?n içinde II.Balkan sava??nda Bulgaristan'?n içine dü?tü?ü güç durumdan yararlanan Osmanl? Devleti 23 Temmuz 1913'te Edirne'yi geri alm?? ve Meriç nehrine kadar olan topraklar?n? kurtarm??t?r.Ancak Meriç nehrinin bat?s?nda kalan ve yüzde seksen be? gibi büyük bir oran te?kil eden Bat? Trakya'daki Türk nüfusunun gelece?i Bab-? Ali yönetimince üzerinde dü?ünülmeye de?er bir konu olmu?tur.
II.Balkan Sava?? s?ras?nda Osmanl? Devleti'nin sava?a kat?lmamas? konusunda s?kça nasihatlerde bulunan Bat?l? Devletler, Edirne'nin kurtar?l???ndan sonra Osmanl? yönetiminden Meriç nehrinin bat?s?na geçilmeyece?ine dair garanti alm??lard?r.Ordumuz bu kural? hiçe sayarak Edirne'nin kurtar?l???n?n hemen sonras?nda 3000 ki?ilik bir ak?nc? müfrezesiyle Bulgaristan topraklar?na girmi?, Habibçe, Harmanl? ve Hasköy'de ak?nlar gerçekle?tirmi?tir.Ancak nab?z yoklama amac? ta??yan bu ak?nlar sonucu müfreze tahmin edilen tepkiyi görmü? ve Bulgaristan'?n Rusya ve Bat?n?n önde gelen devletlerine yapt??? bask? neticesinde Edirne'ye geri çekilmek zorunda kalm??t?r.Tarihte 'Edirne Fatihi' olarak da bilinen Yarbay Enver,bu 3000 ki?ilik müfreze içerisinden 16 subay ve 100 erden olu?an 116 ki?ilik bir çete kurmu? ve E?ref Ku?çuba??'n?n emrine verdi?i bu birli?i talimat?yla Edirne'den Ortaköy üzerine göndermi?tir.Birlik Ortaköy'e geldi?inde Papazköy civar?nda 1200 ki?ilik Bulgar Domuzciyef çetesi taraf?ndan katledilen 400 Türk'ün cesetleriyle kar??la?m??t?.Bunun üzerine E?ref Bey Bulgar katilleri bulup cezaland?rmak için Ko?ukavak üzerine yürümeye karar vermi? ve 16 A?ustos 1913'te Ko?ukavak'taki çarp??mada Bulgar çetesinden 83 er,Domuzciyef'le birlikte 5 subay ve 6 kaptan tutsak edilmi?,geri kalan ise da??t?lm?? veya yok edilmi?ti.Müfreze Ko?ukavak'ta milli bir tabur kurmu?,Kamber A?a isimli bir ki?iyi hükümet reisi olarak tayin etmi? ve burada durmayarak Mestanl? üzerine yürümü?tür.18 A?ustos 1913'te Mestanl? muharebesiz olarak ele geçirilmi? ve ertesi gün k?sa bir çarp??ma neticesinde K?rcali de al?nm??t?.Burada 600 ki?ilik milli bir tabur meydana getirilmi?;Mestanl? ve K?rcali'ye de birer hükümet reisi tayin edilmi?tir.Sonuçta bu üç kazada da asayi? sa?lanm?? ve kazalar?n idaresi sadece E?ref Bey'in müfrezesine ba?lanm??t?r.Bütün bu geli?meler ?stanbul yönetimince hiç de ho? kar??lanmam??t? ve birli?e daha fazla ileri gitmemesi emri verilmi?ti.Bunun üzerine E?ref Ku?çuba?? ba?l? bulundu?u Enver Bey'le bizzat irtibata geçmi? ve Bat? Trakya'n?n tümünün i?galini içeren bir talimat alm??t?.Ayr?ca, Enver Bey bir grup subay ve askeri daha bölgeye takviye etmi?ti.Bu gönderilen birlik içerisinde sonradan Te?kilat-? Mahsusa'n?n reisli?ini ve I.Dünya sava??nda da Irak cephesi komutanl???n? da yapacak olan Süleyman Askeri Bey de bulunmaktayd?.Böylece Bat? Trakya'daki mücadele dönemi ayr? bir döneme girmi? oluyordu.Sa?lanan bu taze güçle birlikte ‘yeniden fetih’ çal??malar?na devam edildi.31 A?ustos 1913’te Gümülcine,1 Eylül 1913’te ise ?skeçe yeniden Türk’ün diyar?yd?.Yap?lan bütün bu çarp??malar sonucunda Dedea?aç haricinde –o zaman Yunanl?lar?n kontrolündedir-Bat? Trakya i?gal edilmi? ve Meriç boylar? Bulgar unsurlardan ar?nd?r?lm??t?.

Gümülcine’nin kurtar?lmas?ndan sonra Garbi Trakya Hükümet-i Muvakkatesi kurulmu? ve reisli?ine de Salih Hoca getirilmi?tir.Ancak,Süleyman Askeri Bey Erkan-? Harbiye ve Garbi Trakya Hükümeti ?craiye reisi olarak bütün yetkileri elinde bulundurmakla bu hükümetin de üzerinde bir otoriteye sahip olmu?tu.Bat? Trakya’n?n i?galinin geni?lemesiyle Garbi Trakya Muvakkat Hükümeti’nin kurulmas?,Sofya ve ?stanbul yönetimlerini ?a?k?nl??a u?ratm?? ve bu ilerleyi?in büyük bir tehlikeye gebe oldu?unu dü?ünen Büyük Devletler ise Osmanl? Devleti’ni uyarma yoluna gitmi?lerdir.Dedea?aç haricinde Bat? Trakya’n?n tamam?n? kontrol alt?nda tutan Türk kuvvetinin Dedea?aç üzerine yürüyecekleriyle ilgili olarak istihbarat ald?klar?n? söyleyen Bat?l? devletler Osmanl?’dan kuvvetlerini geri çekmesini istediler.Bunlar?n do?ru olmad???n? vurgulayan Osmanl? yönetimi birkaç birli?in sadece askeri manevralar için Meriç’i geçtiklerini,herhangi bir i?galin söz konusu olmad???n? belirtmi? ve bölgeye giden kuvvetlerin derhal geri dönmelerini emretmi?tir.Ancak geri ça?r?lan birli?in önde gelenleri bölgedeki Türk halk?n?n yeniden bask?,zulüm ve sefalet alt?nda ya?amalar?ndan yana de?ildiler.?stanbul yönetimince kendilerine tebli? edilen emri hiçe sayarak Osmanl? Devleti’yle maddi ili?kilerini kesmekle kalmam??; Bat? Trakya’da ba??ms?zl?k ilan etmi?lerdir.Netice itibariyle 12 Eylül 1913‘te Garbi Trakya Müstakil Hükümeti ad?yla tarih sahnesine yeni bir Türk Devleti ç?km?? bulunuyordu.
Ba?kenti Gümülcine olan bu yeni Türk Devleti siyasal yönetim aç?s?ndan cumhuriyet rejimini temsil ediyorken Türk Tarihinin labirentlerinde bir ilki temsil ediyordu.Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti, Kars civar?nda 1918’de kurulan Azerbaycan Türk Cumhuriyeti’nden 5 y?l önce,Ulu Önderimizin 29 Ekim 1923’te kurdu?u cumhuriyetten de 10 y?l önce fiiliyata geçmesi bak?m?ndan ilginçtir.Yeni Devlet, ay y?ld?zl?,ye?il,beyaz bayra?? kullanm??t?r.Siyah matemi,ye?il Müslümanl???,beyaz ise ayd?nl?k günleri temsil etmekteydi.Ayr?ca, cumhuriyetin ileri gelenleri amaçlar?n?n ne oldu?unu bildirmek ve seslerini dünyaya duyurmak için Bat? Trakya ajans?n? kurmu?lar ve bununla ilgili olarak Samuel Karaso ad?nda bir Yahudi’yi görevlendirmi?lerdir.Türkçe ve Frans?zca yay?n yapan ba??ms?z anlam?na gelen ‘’independant’’ isimli bir gazete ç?kar?lm??;hatta Süleyman Askeri Bey taraf?ndan Bat? Trakya için milli bir mar? bile kaleme al?nm??t?r.Yunan ve Bulgar posta pullar? geçersiz say?lm?? ve yerine hükümet taraf?ndan yeni pullar bast?r?lm??t?r. Bat? Trakya’n?n Bulgarlara kar?? savunulmas? amac?yla savunma planlar? yap?lm?? ve askeri kuvvetler buna göre tertiplenmi?tir.?stanbul’dan Eylül sonlar?nda 3.000 tüfek ve 500 sand?k mermi getirilmi?,Ekim ay?nda ise devlet bütçesi haz?rlanm??t?r.Devletin asker say?s? 30.000 kadard?r.Bunlar?n 6.000’i Osmanl? askerlerinden,geri kalan 24.000 ise bölge insan?ndan olu?maktad?r.Bütün bu geli?meler bize devlet yönetim organlar?n?n teker teker olu?turuldu?unu gösterirken, Türklerin te?kilatç?l?k özelli?ini bir kez daha ortaya koyar.

O s?ralarda kadronun önde gelen isimlerinden biri olan Yüzba?? Yakup Cemil kat edilen mesafeyi ?öyle anlat?r:’’Balkanlara h?zla girip,kaybetti?imiz topraklar?m?z? geri almam?z üzerine Düveli Muuazzama derhal sadrazam?n makam?na ko?tular.Güya, Londra Antla?mas?’n? tek tarafl? olarak bozmu?uz, hemen i?gal etti?imiz topraklardan ç?kmal?ym???z.Kim kimin topra??n? i?gal etmi?ti??ttihat ve Terakki’nin uygun görmesiyle Süleyman Askeri Bey,E?ref Ku?çuba??,Çerkez Re?id,Sapancal? Hakk? ve Fehmi Beyler gibi arkada?larla Meriç’i geçip Trakya’ya dald?k.Gümülcine,K?rcali,Dimetoka gibi yerleri bir bir geri ald?k.Serez’e de el at?p Yunan hududuna dayand?k.Bulgarlar?n Ege ba?lant?s?n? kesmi? olduk.Avrupa aya?a kalkt?.D?? bask?lar? azaltmak için Garb-i Trakya Muvakkat Hükümeti’ni kurduk.Bu bir cumhuriyetti ve Türk tarihinde bir ilki gerçekle?tirmi?tik.Bayra??m?z vard?,ba?kentimiz Gümülcine’ydi,pul bile bast?rm??t?k’’.
Bir tarafta kendi askerlerinin ba?ar?s? öbür tarafta hat?r? say?l?r devletlerin geli?melere olan muhalefeti aras?nda s?k???p kalan Osmanl? Devleti ve ba??ndan beri geli?en hadisleri kendi politik ç?karlar?na ayk?r? bulan Bulgaristan yeni kurulan Türk Devleti’ni resmi manada tan?mam??larsa da Yunanistan bu devleti memnunluk içinde kar??lam??t?r.Bunun do?al sonucu olmal?d?r ki, 2 Ekim 1913’te Dedea?aç, Yunanl?larca Türk Devleti’ne b?rak?lm??t?r.Hatta Yunanl?lar silah ve cephane yard?m? bile yapabileceklerini belirtmi?lerse de bunun sadece bo? bir söz oldu?u zamanla anla??lm??t?r.

Ne var ki, bütün bu hadiseler Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’nin kal?c?l???n? sa?layamam??t?r.Bulgaristan’?n Bat?l? Devletler ve Rusya nezrinde yapt??? giri?imler sonucu Osmanl? Devleti uluslar aras? ili?kiler ekseninde hayli s?k??t?r?lm??t?r.Bu bask?lara daha fazla dayanamayan Osmanl? Devleti Bulgaristan’la 29 Eylül 1913’te ?stanbul Antla?mas?n? imzalam?? ve Bat? Trakya’n?n Bulgaristan’a ilhak?n? resmen onaylam??t?r.Ayr?ca, Bat? Trakya Hükümeti üyelerinin ve bu hükümet yanl?s? ki?ilerin ?stanbul Antla?mas?’na uymalar? ve bu yoldan vazgeçmeleri istenmi?,bu ki?ilerin bölgeyi en geç 25 Ekim 1913 gününe kadar Bulgarlara teslim etmeleri için mühlet verilmi?tir.Nitekim, 25 Ekim 1913’te Bat? Trakya Müstakil Hükümeti kendini feshederken; ?stanbul’dan gelen Albay Cemal Bey’in gözetiminde Bulgar kuvvetleri bölgenin i?galini 30 Ekim’e kadar sessizce tamamlam??lard?r.Ancak, Devletin silah ve cephanesi ileride yeniden kullanmak ümidiyle saklanm??t?r.

Osmanl? Devleti’nin bölgeyi Bulgarlara b?rakmas?n?n nedeni baz? kaynaklarda ?ttihat ve Terakkinin iç politik çeki?melerinin sonucu oldu?u ?eklinde de geçmektedir.?öyle ki, Osmanl? Devleti’nin yönetimini be?enmeyen Türk ayd?nlar birer birer Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ne ak?n etmi?ler ve Devlet yönetim kademelerinde yer alm??lard?r.??, bu safhaya var?nca kurulan yeni Devlet Osmanl? için potansiyel bir rakip durumuna gelmi?tir.Ancak,olaya yaln?zca “iktidar olma hevesi u?runa ?ttihat ve Terakkinin Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ni gözden ç?kard?” diye bakmak bizi yanl?? sonuca ula?t?racakt?r.Bab? Ali bask?n?ndan sonra devlet kademelerinde görev alan ?ttihat ve Terakki üyelerinin basiretsiz uygulamalar? ve yabanc? devletlerin telkinlerine uyularak yürütülen bir d?? politika böyle bir sonucun meydana gelmesinde belirleyici olmu?tur.Ancak,Bulgarlar?n silah gücüyle y?kamad?klar? Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ni ba?ka bir Türk Devletinin arac? edilerek tarihten silinmesi Osmanl? Devleti üzerinde olumsuz tenkitler yap?lmas?na zemin haz?rlam??t?r.Netice itibariyle 55 günlük siyasi bir ömürden sonra Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’nin tarih sahnesinden çekili?i ve bölgenin Bulgarlara b?rak?lmas? Bat? Trakya Türk Halk? üzerinde hayal k?r?kl??? yaratm??t?r.Hükümetin yönetici kadrosu ?stanbul’a geri dönmü? olsa da Enver Bey imam,köylü ve i? adam? k?l???nda Te?kilat-? Mahsusa ajanlar? göndererek Bat? Trakya’da Türk kimli?ini ve etkinli?ini korumaya çal??m??t?r.Y?llar sonra bak?ld???nda Enver Bey’in uygulamas?n?n ba?ar?l? oldu?u görülür.Türk-Yunan ili?kilerindeki Bat? Trakya sorununa Yunanl?lar?n tarihsel bir perspektiften bak?p, 1913’teki olaylar?n analizini yapmas? radikal politik tutumlar? bir tarafa b?rak?p ?l?ml? bir siyasa izleyece?ini zaman kan?tlayacakt?r.

04-29-2007, 06:20 PM	#1 (permalink)
*-ηєяqιѕ-* Miss Admin *-ηєяqιѕ-* Şuan Çevrimdışı Kayıt Tarihi: Nov 2006 Yaş: 18 Mesajlar: 4.475 Rep Gücü: 31 Rep Puanı: 31 Rep Derecesi:	~Bati Trakya TÜrk Cumhur?yet?~ Bat? Trakya Bölgesi hiç ?üphesiz ki Türk tarihi aç?s?ndan özel bir konum te?kil etmektedir.Osmanl? Devleti’nin Da??lma Dönemi’nde büyük ve orta ölçekli devletlerin bölge üzerindeki farkl? stratejileri ve buna kar??l?k Türk Devleti’nin ve halk?n?n bu oyunlar? bozmaktaki azmi Bat? Trakya’n?n tarihsel ve efsanevi boyutu hakk?nda bize baz? fikirler verebilir.Ne var ki günümüzde halen popülaritesini koruyan ve Türk-Yunan ili?kilerinde türlü dalgalanmalara neden olan Bat? Trakya’n?n tarihsel süreç içerisinde incelendi?inde göze çarpan en önemli özelli?i, Osmanl? askerlerinin ve bölge halk?n?n kurduklar? Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’dir. Ba??ms?zl???n? yeni kazanan Balkan devletlerinin birle?erek Osmanl? Devleti'ne s?rayla Karada?,Bulgaristan,S?rbistan ve Yunanistan’?n harp ilanlar? I.Balkan Sava??’n?n ba?lang?c?n? olu?turur.Y?llarca süren harplerin yorgunlu?unu üzerinde hisseden Osmanl? Devleti bu sava?a haz?rl?ks?z yakalanm??t?.?kmal ve Levaz?m Te?kilat?'n?n bozuk olmas?,muharebe gücü yüksek,deneyimli 120 tabur askerin terhis edilip Anadolu'ya gönderilmesi,askerin beslenme s?k?nt?s?,ayn? zamanda ordunun siyasete kar??mas? sonucu komutanlar aras?nda olu?an anla?mazl?k ve Balkan devletlerinin birle?mesine ihtimal vermeyen Osmanl? Devleti'nin sorumsuzlu?u bu sava??n aleyhimizde sonuçlanmas?nda belirleyici olmu?lard?r.Osmanl? ordusunun k?sa sürede da??lmas?,Ekim sonlar?nda Bulgaristan'?n Çatalca önlerine gelmesine ve Osmanl? Devleti’nin Makedonya’yla irtibat?n?n kopmas?na neden olmu?tur.S?rplar?n Üsküp’e girmesi ve Arnavutlu?un i?gal edilmesi art?k Balkanlarda söz sahibi olmad???m?z?n göstergesidir. Balkan Sava?? sonucunda 30 May?s 1913'te Londra Antla?mas? imzalanm??t?r.Bu antla?maya göre Midye-Enez hatt?n?n bat?s?nda kalan bütün topraklar Balkan Devletlerine b?rak?lm??, Bulgaristan Dedea?aç ve Kavala aras?ndaki topraklar?n sahibi olarak Ege Denizi'ne ç?km?? ve Osmanl? Devleti'nin bat?daki tek s?n?r kom?usu olmu?tur.Osmanl?'dan ald?klar? topraklar?n payla??lmas? konusunda birbirleriyle tutars?zl??a dü?en Balkan Devletlerinin farkl? menfaat alg?lamalar? II.Balkan Sava??’n?n temelini olu?turur.Romanya’n?n da çat??malara intikali sava?a geni? bir boyut kazand?rm??t?r.Sofya merkezli ç?kan bu sava? Bulgaristan’?n fazlaca h?rpalanmas?na neden olacakt?r. Bulgaristan’?n içinde bulundu?u açmazdan faydalanmay? bilen Osmanl? Devleti Türkler için namus demek olan Edirne’yi geri alm??t?r.bu sava? sonunda Osmanl? Devleti’yle Bulgaristan aras?nda ?stanbul Antla?mas? imzalanm??t?r.Antla?maya göre Edirne ve K?rklareli Osmanl? Devleti’ne geri verilirken;Yunanistan ile Osmanl? Devleti aras?nda da Atina Antla?mas? imzalanm??t?r. Bat? Trakya, 1912'de Balkan Sava?lar?n?n hemen ba??nda Bulgarlar taraf?ndan;II.Balkan Sava?? esnas?nda da Yunanl?lar taraf?ndan i?gal edilmi?tir.Ancak II. Balkan Sava?? sonucunda imzalanan Bükre? Antla?mas? Bat? Trakya'n?n bir k?sm?n? Bulgar Devleti’ne b?rak?rken;Yunan taraf? bu bölgenin teslimi konusunda olabildi?ince sorunlar ç?karm?? hatta Bat? Trakya sorununa Osmanl? Devleti'ni de kar??t?rmak istemi?tir.Yunanl?lar?n bu ?ekilde dü?ünmelerinde hakl? gerekçeleri oldu?u kesindir.Bat? Trakya'n?n Bulgarlar taraf?ndan i?gal edilmesinden sonra bölge Rumlar?n? Bulgaristan'?n zulmünden ve kötü idaresinden koruma iste?i ve son zamanlarda hayli toprak kaybetmi? olan Osmanl? Devleti’ni de bölge sorununa kar??t?rarak Bat? Trakya’y? Türklerden daha kolay alabilece?ini ummas? Yunanl?lar?n politik tutumlar?n? yans?t?r.??te bütün bu hesaplar?n içinde II.Balkan sava??nda Bulgaristan'?n içine dü?tü?ü güç durumdan yararlanan Osmanl? Devleti 23 Temmuz 1913'te Edirne'yi geri alm?? ve Meriç nehrine kadar olan topraklar?n? kurtarm??t?r.Ancak Meriç nehrinin bat?s?nda kalan ve yüzde seksen be? gibi büyük bir oran te?kil eden Bat? Trakya'daki Türk nüfusunun gelece?i Bab-? Ali yönetimince üzerinde dü?ünülmeye de?er bir konu olmu?tur. II.Balkan Sava?? s?ras?nda Osmanl? Devleti'nin sava?a kat?lmamas? konusunda s?kça nasihatlerde bulunan Bat?l? Devletler, Edirne'nin kurtar?l???ndan sonra Osmanl? yönetiminden Meriç nehrinin bat?s?na geçilmeyece?ine dair garanti alm??lard?r.Ordumuz bu kural? hiçe sayarak Edirne'nin kurtar?l???n?n hemen sonras?nda 3000 ki?ilik bir ak?nc? müfrezesiyle Bulgaristan topraklar?na girmi?, Habibçe, Harmanl? ve Hasköy'de ak?nlar gerçekle?tirmi?tir.Ancak nab?z yoklama amac? ta??yan bu ak?nlar sonucu müfreze tahmin edilen tepkiyi görmü? ve Bulgaristan'?n Rusya ve Bat?n?n önde gelen devletlerine yapt??? bask? neticesinde Edirne'ye geri çekilmek zorunda kalm??t?r.Tarihte 'Edirne Fatihi' olarak da bilinen Yarbay Enver,bu 3000 ki?ilik müfreze içerisinden 16 subay ve 100 erden olu?an 116 ki?ilik bir çete kurmu? ve E?ref Ku?çuba??'n?n emrine verdi?i bu birli?i talimat?yla Edirne'den Ortaköy üzerine göndermi?tir.Birlik Ortaköy'e geldi?inde Papazköy civar?nda 1200 ki?ilik Bulgar Domuzciyef çetesi taraf?ndan katledilen 400 Türk'ün cesetleriyle kar??la?m??t?.Bunun üzerine E?ref Bey Bulgar katilleri bulup cezaland?rmak için Ko?ukavak üzerine yürümeye karar vermi? ve 16 A?ustos 1913'te Ko?ukavak'taki çarp??mada Bulgar çetesinden 83 er,Domuzciyef'le birlikte 5 subay ve 6 kaptan tutsak edilmi?,geri kalan ise da??t?lm?? veya yok edilmi?ti.Müfreze Ko?ukavak'ta milli bir tabur kurmu?,Kamber A?a isimli bir ki?iyi hükümet reisi olarak tayin etmi? ve burada durmayarak Mestanl? üzerine yürümü?tür.18 A?ustos 1913'te Mestanl? muharebesiz olarak ele geçirilmi? ve ertesi gün k?sa bir çarp??ma neticesinde K?rcali de al?nm??t?.Burada 600 ki?ilik milli bir tabur meydana getirilmi?;Mestanl? ve K?rcali'ye de birer hükümet reisi tayin edilmi?tir.Sonuçta bu üç kazada da asayi? sa?lanm?? ve kazalar?n idaresi sadece E?ref Bey'in müfrezesine ba?lanm??t?r.Bütün bu geli?meler ?stanbul yönetimince hiç de ho? kar??lanmam??t? ve birli?e daha fazla ileri gitmemesi emri verilmi?ti.Bunun üzerine E?ref Ku?çuba?? ba?l? bulundu?u Enver Bey'le bizzat irtibata geçmi? ve Bat? Trakya'n?n tümünün i?galini içeren bir talimat alm??t?.Ayr?ca, Enver Bey bir grup subay ve askeri daha bölgeye takviye etmi?ti.Bu gönderilen birlik içerisinde sonradan Te?kilat-? Mahsusa'n?n reisli?ini ve I.Dünya sava??nda da Irak cephesi komutanl???n? da yapacak olan Süleyman Askeri Bey de bulunmaktayd?.Böylece Bat? Trakya'daki mücadele dönemi ayr? bir döneme girmi? oluyordu.Sa?lanan bu taze güçle birlikte ‘yeniden fetih’ çal??malar?na devam edildi.31 A?ustos 1913’te Gümülcine,1 Eylül 1913’te ise ?skeçe yeniden Türk’ün diyar?yd?.Yap?lan bütün bu çarp??malar sonucunda Dedea?aç haricinde –o zaman Yunanl?lar?n kontrolündedir-Bat? Trakya i?gal edilmi? ve Meriç boylar? Bulgar unsurlardan ar?nd?r?lm??t?. Gümülcine’nin kurtar?lmas?ndan sonra Garbi Trakya Hükümet-i Muvakkatesi kurulmu? ve reisli?ine de Salih Hoca getirilmi?tir.Ancak,Süleyman Askeri Bey Erkan-? Harbiye ve Garbi Trakya Hükümeti ?craiye reisi olarak bütün yetkileri elinde bulundurmakla bu hükümetin de üzerinde bir otoriteye sahip olmu?tu.Bat? Trakya’n?n i?galinin geni?lemesiyle Garbi Trakya Muvakkat Hükümeti’nin kurulmas?,Sofya ve ?stanbul yönetimlerini ?a?k?nl??a u?ratm?? ve bu ilerleyi?in büyük bir tehlikeye gebe oldu?unu dü?ünen Büyük Devletler ise Osmanl? Devleti’ni uyarma yoluna gitmi?lerdir.Dedea?aç haricinde Bat? Trakya’n?n tamam?n? kontrol alt?nda tutan Türk kuvvetinin Dedea?aç üzerine yürüyecekleriyle ilgili olarak istihbarat ald?klar?n? söyleyen Bat?l? devletler Osmanl?’dan kuvvetlerini geri çekmesini istediler.Bunlar?n do?ru olmad???n? vurgulayan Osmanl? yönetimi birkaç birli?in sadece askeri manevralar için Meriç’i geçtiklerini,herhangi bir i?galin söz konusu olmad???n? belirtmi? ve bölgeye giden kuvvetlerin derhal geri dönmelerini emretmi?tir.Ancak geri ça?r?lan birli?in önde gelenleri bölgedeki Türk halk?n?n yeniden bask?,zulüm ve sefalet alt?nda ya?amalar?ndan yana de?ildiler.?stanbul yönetimince kendilerine tebli? edilen emri hiçe sayarak Osmanl? Devleti’yle maddi ili?kilerini kesmekle kalmam??; Bat? Trakya’da ba??ms?zl?k ilan etmi?lerdir.Netice itibariyle 12 Eylül 1913‘te Garbi Trakya Müstakil Hükümeti ad?yla tarih sahnesine yeni bir Türk Devleti ç?km?? bulunuyordu. Ba?kenti Gümülcine olan bu yeni Türk Devleti siyasal yönetim aç?s?ndan cumhuriyet rejimini temsil ediyorken Türk Tarihinin labirentlerinde bir ilki temsil ediyordu.Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti, Kars civar?nda 1918’de kurulan Azerbaycan Türk Cumhuriyeti’nden 5 y?l önce,Ulu Önderimizin 29 Ekim 1923’te kurdu?u cumhuriyetten de 10 y?l önce fiiliyata geçmesi bak?m?ndan ilginçtir.Yeni Devlet, ay y?ld?zl?,ye?il,beyaz bayra?? kullanm??t?r.Siyah matemi,ye?il Müslümanl???,beyaz ise ayd?nl?k günleri temsil etmekteydi.Ayr?ca, cumhuriyetin ileri gelenleri amaçlar?n?n ne oldu?unu bildirmek ve seslerini dünyaya duyurmak için Bat? Trakya ajans?n? kurmu?lar ve bununla ilgili olarak Samuel Karaso ad?nda bir Yahudi’yi görevlendirmi?lerdir.Türkçe ve Frans?zca yay?n yapan ba??ms?z anlam?na gelen ‘’independant’’ isimli bir gazete ç?kar?lm??;hatta Süleyman Askeri Bey taraf?ndan Bat? Trakya için milli bir mar? bile kaleme al?nm??t?r.Yunan ve Bulgar posta pullar? geçersiz say?lm?? ve yerine hükümet taraf?ndan yeni pullar bast?r?lm??t?r. Bat? Trakya’n?n Bulgarlara kar?? savunulmas? amac?yla savunma planlar? yap?lm?? ve askeri kuvvetler buna göre tertiplenmi?tir.?stanbul’dan Eylül sonlar?nda 3.000 tüfek ve 500 sand?k mermi getirilmi?,Ekim ay?nda ise devlet bütçesi haz?rlanm??t?r.Devletin asker say?s? 30.000 kadard?r.Bunlar?n 6.000’i Osmanl? askerlerinden,geri kalan 24.000 ise bölge insan?ndan olu?maktad?r.Bütün bu geli?meler bize devlet yönetim organlar?n?n teker teker olu?turuldu?unu gösterirken, Türklerin te?kilatç?l?k özelli?ini bir kez daha ortaya koyar. O s?ralarda kadronun önde gelen isimlerinden biri olan Yüzba?? Yakup Cemil kat edilen mesafeyi ?öyle anlat?r:’’Balkanlara h?zla girip,kaybetti?imiz topraklar?m?z? geri almam?z üzerine Düveli Muuazzama derhal sadrazam?n makam?na ko?tular.Güya, Londra Antla?mas?’n? tek tarafl? olarak bozmu?uz, hemen i?gal etti?imiz topraklardan ç?kmal?ym???z.Kim kimin topra??n? i?gal etmi?ti??ttihat ve Terakki’nin uygun görmesiyle Süleyman Askeri Bey,E?ref Ku?çuba??,Çerkez Re?id,Sapancal? Hakk? ve Fehmi Beyler gibi arkada?larla Meriç’i geçip Trakya’ya dald?k.Gümülcine,K?rcali,Dimetoka gibi yerleri bir bir geri ald?k.Serez’e de el at?p Yunan hududuna dayand?k.Bulgarlar?n Ege ba?lant?s?n? kesmi? olduk.Avrupa aya?a kalkt?.D?? bask?lar? azaltmak için Garb-i Trakya Muvakkat Hükümeti’ni kurduk.Bu bir cumhuriyetti ve Türk tarihinde bir ilki gerçekle?tirmi?tik.Bayra??m?z vard?,ba?kentimiz Gümülcine’ydi,pul bile bast?rm??t?k’’. Bir tarafta kendi askerlerinin ba?ar?s? öbür tarafta hat?r? say?l?r devletlerin geli?melere olan muhalefeti aras?nda s?k???p kalan Osmanl? Devleti ve ba??ndan beri geli?en hadisleri kendi politik ç?karlar?na ayk?r? bulan Bulgaristan yeni kurulan Türk Devleti’ni resmi manada tan?mam??larsa da Yunanistan bu devleti memnunluk içinde kar??lam??t?r.Bunun do?al sonucu olmal?d?r ki, 2 Ekim 1913’te Dedea?aç, Yunanl?larca Türk Devleti’ne b?rak?lm??t?r.Hatta Yunanl?lar silah ve cephane yard?m? bile yapabileceklerini belirtmi?lerse de bunun sadece bo? bir söz oldu?u zamanla anla??lm??t?r. Ne var ki, bütün bu hadiseler Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’nin kal?c?l???n? sa?layamam??t?r.Bulgaristan’?n Bat?l? Devletler ve Rusya nezrinde yapt??? giri?imler sonucu Osmanl? Devleti uluslar aras? ili?kiler ekseninde hayli s?k??t?r?lm??t?r.Bu bask?lara daha fazla dayanamayan Osmanl? Devleti Bulgaristan’la 29 Eylül 1913’te ?stanbul Antla?mas?n? imzalam?? ve Bat? Trakya’n?n Bulgaristan’a ilhak?n? resmen onaylam??t?r.Ayr?ca, Bat? Trakya Hükümeti üyelerinin ve bu hükümet yanl?s? ki?ilerin ?stanbul Antla?mas?’na uymalar? ve bu yoldan vazgeçmeleri istenmi?,bu ki?ilerin bölgeyi en geç 25 Ekim 1913 gününe kadar Bulgarlara teslim etmeleri için mühlet verilmi?tir.Nitekim, 25 Ekim 1913’te Bat? Trakya Müstakil Hükümeti kendini feshederken; ?stanbul’dan gelen Albay Cemal Bey’in gözetiminde Bulgar kuvvetleri bölgenin i?galini 30 Ekim’e kadar sessizce tamamlam??lard?r.Ancak, Devletin silah ve cephanesi ileride yeniden kullanmak ümidiyle saklanm??t?r. Osmanl? Devleti’nin bölgeyi Bulgarlara b?rakmas?n?n nedeni baz? kaynaklarda ?ttihat ve Terakkinin iç politik çeki?melerinin sonucu oldu?u ?eklinde de geçmektedir.?öyle ki, Osmanl? Devleti’nin yönetimini be?enmeyen Türk ayd?nlar birer birer Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ne ak?n etmi?ler ve Devlet yönetim kademelerinde yer alm??lard?r.??, bu safhaya var?nca kurulan yeni Devlet Osmanl? için potansiyel bir rakip durumuna gelmi?tir.Ancak,olaya yaln?zca “iktidar olma hevesi u?runa ?ttihat ve Terakkinin Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ni gözden ç?kard?” diye bakmak bizi yanl?? sonuca ula?t?racakt?r.Bab? Ali bask?n?ndan sonra devlet kademelerinde görev alan ?ttihat ve Terakki üyelerinin basiretsiz uygulamalar? ve yabanc? devletlerin telkinlerine uyularak yürütülen bir d?? politika böyle bir sonucun meydana gelmesinde belirleyici olmu?tur.Ancak,Bulgarlar?n silah gücüyle y?kamad?klar? Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’ni ba?ka bir Türk Devletinin arac? edilerek tarihten silinmesi Osmanl? Devleti üzerinde olumsuz tenkitler yap?lmas?na zemin haz?rlam??t?r.Netice itibariyle 55 günlük siyasi bir ömürden sonra Bat? Trakya Türk Cumhuriyeti’nin tarih sahnesinden çekili?i ve bölgenin Bulgarlara b?rak?lmas? Bat? Trakya Türk Halk? üzerinde hayal k?r?kl??? yaratm??t?r.Hükümetin yönetici kadrosu ?stanbul’a geri dönmü? olsa da Enver Bey imam,köylü ve i? adam? k?l???nda Te?kilat-? Mahsusa ajanlar? göndererek Bat? Trakya’da Türk kimli?ini ve etkinli?ini korumaya çal??m??t?r.Y?llar sonra bak?ld???nda Enver Bey’in uygulamas?n?n ba?ar?l? oldu?u görülür.Türk-Yunan ili?kilerindeki Bat? Trakya sorununa Yunanl?lar?n tarihsel bir perspektiften bak?p, 1913’teki olaylar?n analizini yapmas? radikal politik tutumlar? bir tarafa b?rak?p ?l?ml? bir siyasa izleyece?ini zaman kan?tlayacakt?r. There Is a Little 2pac In All Of Us!

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal gösterime geğ Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)