8 Ağustos, Başbakanlık... Özel konuk, McEldowney PKK’yla başlayan sohbet ‘Yatırımcı istiyorsanız Motorola’yı çözün’le bitiyor
Telsim'e Cargill modeli


ÖNÜMDE "gizli" damgalı bazı notlar var. Bu notlarda Başbakan Erdoğan ile ABD'nin yeni Büyükelçilik Maslahatgüzarı Nancy McEldowney arasında 8 Ağustos'ta (2005) yapılan görüşmenin özeti yer alıyor. BM'nin 60. kuruluş yıldönümü nedeniyle New York'ta bulunan Erdoğan'ın buradaki temaslarına ışık tutmak amacıyla bu notları biraz karıştırmakta fayda gördüm.


Başbakan, Kuzey Irak'ta yuvalanan PKK ile mücadele için ABD'den yardım beklediklerini belirtirken, diplomatik sınırları zorlayarak açık konuşuyor:


- Gerek Barzani, gerek Talabani sözlerinde durmuyorlar. Yüzümüze farklı, arkamızdan farklı konuşuyorlar... Halkımızın sınırları zorlanmaya başlıyor. Bu bizi ciddi şekilde endişelendiriyor.


McEldowney ise Apo'nun yakalanması, PKK'nın terörist örgüt ilan edilmesi ve PKK ile ilgili istihbarat sağlanmasında Türkiye'ye yardım ettiklerini anlatıyor. Gerekirse Avrupa ülkelerinden PKK'ya milyarlarca dolarlık finansman sağlayan kurumların kapatılmasını isteyebileceklerini, bu konuda Maliye Bakanı Unakıtan ile görüştüklerini belirten maslahatgüzar devam ediyor:


- Bu konuda atacağımız adımlar hemen çözüm getirmeyebilir fakat doğru yönde atılmış adımlar olduğundan PKK'nın sonunu getirecektir.


Görüşmenin sonuna doğru konu, yatırımlara kayıyor. McEldowney, ABD'li yatırımcıların Türkiye'ye gelmesi için önemli adımlar attıklarını uzun uzun anlattıktan sonra lâfı Motorola sorununa getiriyor:


- Ancak bu alanda bizi engelleyen tek şey Motorola-Telsim anlaşmazlığı gibi ihtilâflardır.


Başbakan, şu yanıtı veriyor:


- Motorola yetkilileri bizim bu konuda verdiğimiz mücadeleyi iyi bilirler. Bizimle yaptıkları görüşmeler sonrasında aynı doğrultuda hareket etselerdi sorun belki de şimdiye kadar çözülmüş olacaktı. Ancak olay yargıya intikal edince TMSF dışarıda kaldı. Şimdi yargının kararı bekleniyor. Biliyorsunuz, Cargill sorununu çok risk alarak çözdük.


"Motorola tahkime gitmek yolunda ilerliyor" şeklinde devreye giren maslahatgüzara bu kez Erdoğan şöyle diyor:


- Telsim'in satışıyla birlikte sorun çözülebilir. Esasen müşterisi de hazır.


McEldowney ise Telsim-Motorola sorununun çözümünü ABD yatırımları için "ön şart" olarak gördüklerini ifade ediyor:


- Sorunun bir an önce çözülmesi, Türkiye'deki ABD yatırımlarının artmasına yönelik amaçlarımızı gerçekleştirmemiz açısından yararlı olacaktır.


Erdoğan söz veriyor:


- Temennimiz sorunun tamamen ortadan kalkmasıdır.


Burada dikkatimi çeken 3 temel nokta var:


1- Amerikan maslahatgüzarı, PKK ile mücadelede hemen çözüm beklenmesini istemiyor. Bu yaklaşımın deşifresi şudur: Siz Irak'taki taleplerimize ne kadar karşılık verirseniz biz de PKK konusunda size o kadar yardımcı oluruz.


2- Başbakan, Telsim-Motorola sorununun çözümü için ABD'ye söz verirken, Telsim'in müşterisinin hazır olduğunu belirtiyor. Bu ifadenin ne anlama geldiğini çözemedim.


3- Başbakan, Cargill sorununun çözümü için büyük risk aldığını belirterek, kendilerine güven duyulmasını istiyor. Hatırlatmakta belki fayda vardır. Yıllık cirosu 60 milyar dolar olan Amerikan Cargill şirketinin Pendik'te nişasta, Bursa Orhangazi'nde mısır şurubu, Hendek'te fındık işletme tesisi bulunuyor. Cargill, Orhangazi'deki fabrikasını birinci derece tarım arazisine kurduğu için firma aleyhine 4 dava açılmıştı. Bush'un devreye girmesi üzerine bu fabrika arazisinin statüsü değiştirilerek sanayi bölgesi ilan edilmişti. Böylece Cargill, davalardan kurtulmuştu.


Kıssadan hisse...
Şamil Tayyar/Tercüman


Kaynak: TERCÜMAN