|
|
| ||||||
| | LinkBack | Seçenekler | Stil |
03-31-2007, 09:10 PM
| #1 (permalink) |
| Misafir Asi. Şuan Mesajlar: n/a |  Sinemada Ak?mlar Sinema denilen büyülü perde oyunlar? LUM?ERE karde?lerin yapt??? S?NAMASKOP denilen aletle birlikte do?mu? ve dünyada meydana gelen her yeni ak?mla birlikte yeni bir boyut kazanm??t?r. Ak?m sözcük olarak; "Sanatta, siyasette, dü?ünce hayat?nda ortaya ç?kan görü?, yöntem, hareket, cerayan" anlam?na gelmektedir. Bu konuda AL?M ?ER?F ONARAN ise; "Resim, edebiyat, müzik, tiyatro, gibi öteki sanatlar nas?l yüzy?llar boyu ça??n, siyasal, iktisadi, sosyal dolay?s?yla kültürel etkilenmelerinden do?an ak?mlar ve ekollere ba?l? bulunmu?sa, sinema da ayn? nedenlerle, ça?da? bir sanat olmas?na kar??n, çe?itli ak?m ve ekollere ba?l? kalm??t?r." der. ONARAN "Sinemaya Giri?" adl? yap?t?nda sineman?n maruz kald??? ak?mlar? yedi grupta katagorize eder. Bunlar ?öyledir: 1. D??a vurumcu alman sinemas?Bu s?n?fland?rmaya ba?l? kalacak olursak herbir ak?m hakk?nda yüzeysel olarak ?unlar? söyleyebiliriz: 1- D??avurumcu Alman Sinemas? 1900Õlü y?llarda Fransa, Rusya, ?sveç, Norveç, Çekoslavakya ve Polonya ile tek tük ?n?iltere ve Amerika`da görülen bu ak?m gerçek anlamda kendini tüm sanatlardaki geli?mesiyle kendini Almanya«da göstermi?tir. Normal olan?n d???na ta?an, insan?n bilinç alt?ndakileri d??ar? ta??mas?, yans?tmas? olarak söyleyebilece?im bu ak?m dilimizde"?fadecilik, anlat?mc?l?k, kendilikçilik, ruhsal ya?ant?n?n içerikleriyle, tinsel içerikleri dile getiren ça?da? sanat ak?m? olarak kar??l?k bulur." (Demiray, 231) Öncelikle resimde görülmü?, daha sonra heykel, mimari, edebiyat, tiyatro ve müzi?e yans?m??t?r. "Duygusal tepkileri yans?tmak amac?yla çizgi ve rengin dogadan bag?ms?z k?l?narak oldukça özgür bir biçimde kullan?m?yla, kal?n boya hamuru yogun renk, kar??t de?erler ve biçim bozma resimde kullan?lan Ekspresyonist üsluptur." (Britanica, 7:230) Di?er ad?yla "Ekspresyonizm" olarak da bilinen d??a vurumculu?un resimdeki temsilcisi Picasso`dur. D??avurumcu ak?m en çok Almanya`da talep görmütür. Bunun temelinde de Germen ülkelerinin ya?ad??? toplumsal bunal?mlar ve bask? rejimlerinin etkisi vard?r. Halk ve ayd?n kesim bast?r?lm??, sindirilmi? duygu ve dü?üncelerini d??avurumcu (Ekspresyonist) bir tarzda sanata yans?tm??lard?r. Bir ba?kald?r?n?n meyvas?d?r d??avurumculuk. 1919-1939 y?llar? aras?nda Almanya'da Alman d??avurumcu ak?m?n?n etkisi ile D??avurumcu Alman sinemas? ortaya ç?km??t?r. "D??avurumculukta gölgeli bir ???kland?rma, gerçeküstü bir dekor, yapay rol yapma ve gerçek olmayan bir dünyada gezinen kameran?n a??r? üslubu dikkat çeker. Filmlerde kaba ve barbar görüntüler hakimdir. Ölüm ve dü?ük ya?ama ili?kin nesnelerle beraber, sava??n k?z??t?rd??? umutsuzluk ve erime bu dönemin konular?d?r. (Biry?ld?z, 38) Daha iyi bir dünyadü?lenir. Bu dü?le birlikte"Gerçekçilik"bir kenara b?rak?lm??, soyut ve metafizik olana yönelinmi?tir.Görselanlat?m güçlüdür. Güncel hayat dikkate al?nmam?? ve "BEN`?N" derinliklerine inilmeye çal???lm??t?r." (Biry?ld?z, 51-52) Bu dönemde fantastik dünyaya ???k tutan belli ba?l? filmler ?unlard?r: PRAG'LI Ö?RENC? (1913)-YÖN: STELLAN RYE GOLEM (1914) -YÖN: HENR?K GALEEN HOMUNCULUS (1916) -YÖN: OTTO R?PPERT DOKTOR KAL?GAR?`N?N MUAYENEHANES? (1919) - ROBERT W?ENA vs.. Bunlardan Doktor Caligari'nin Muayenehanesi'den k?saca bahsedecek olursak bu film ROBERT W?ENA taraf?ndan yönetilmi? olup, D??avurumcu sineman?n ba?lang?c? kabul edilir. Psikolojik filmlerin ilk örne?i olarak kabul edilir. Psikolojik filmlerin ilk örne?i olarak kabul edilen bu filmin senaryosu KARL MAYER ve HANS JANW?TZ taraf?ndan yaz?lm??t?r. Filmde DR. Caligari adl? birinin "CESARE" adl? bir genci hipnotize edip ona cinayetler i?letmesi anlat?l?r. Film "ÖZNELL???N" beyaz perdedeki yüzüdür. Görsel bir ?öleni and?ran filmde insanlar?n öfke, ?iddet, sevinç gibi duygular? dekorda yer alan simerik ?ekillerle anlat?lmaya çal???lm??t?r. "K?saca Ekspresyonist Sinema "BEN'?N" derinliklerine inmi?, görüneni görünür k?lm?? ve kompleksleri ve kötülükleri görüntülemi?tir." (Biry?ld?z, 51-52) ?nsan içine ayna tutar. 2- ?airane Gerçekçilik ?airane Gerçekçilik Fransa«da do?mu? ve en çok ilgiyi de bu ülkede toplam?? bir ak?md?r. Ak?m "???RSELL?K" ve "GERÇEKÇ?L?K" olmak üzere iki dinamik üzerine temellendirilebilir. "Ak?m?n ?iirselli?i, seçilen mekanlarda ve film karakterlerinin davran??lar?nda yatmaktad?r. Islak caddeler, sisli limanlar ve k?r kahveleri mekan olarak seçilmekle beraber, film karakterlerini, asker kaçaklar?, umutsuz katiller ve yapt??? evlilikten mutlu olmam?? kad?nlar olu?turmaktad?r. Filmlere marazi bir ruh hali hakimdir. Genellikle yasak ya da imkans?z a?klar anlat?lmaktad?r. Ak?m?n "GERÇEKÇ?L?K" yönünü ise karakterlerin kar??lar?na ç?kan ya?am?n kat?l???n simgesi olarak görülen POL?S ve GANSTERLER'in varl???d?r." (Onaran, 1986:138) Ak?m?n ortaya ç?kmas?nda JEAN V?GO, MERCEL L'HERBIER ve JULIEN DUVIVIER gibi yönetmenler etkilidir. Ak?m? temsil eden belli ba?l? filmler ?öyledir: HAL VE G?D?? SIFIR (JEAN V?GO), GEÇ?P G?DEN ÇATANA (JEAN V?GO) vs.. 3- Yeni Gerçekçilik 1945 sonras? ?talya'da do?mu? olan bu ak?mda sinema yeni bir boyut kazanm??, JEAN RENO?R`la birlikte "???RSEL REAL?ZM" tarz?n? benimseyen filmler yap?lmaya ba?lan?yor. Ak?ma göre "Genel erkek ve kad?na yönelmelidir. Gerçek hayat olu?umlar?nda kap?lar?n d???nda çekimler yap?lmal?; adeta bir belgeselle ayn? tarzda olmal?d?r." (Biry?ld?z, 66) Yeni Gerçekçi yönetmenler kameray? soka?a ta??yarak anti-stüdyo görü?ünü olu?turdular. HOLLYWOOD ???kland?rmas?n? gözard? ederek yerle?im yerinde do?al ????? kulland?lar. Melodramlar bir kenara b?rak?larak sava?tan sonra zarar görmü? ülkelerin sokaklar?na yöneldiler.Kamera ile en iyi ?ekilde eldeki an?n gerçe?ini yakalamaya çal???rlarken aktör ve aktristler de "DO?AÇLAMA" yolunu seçtiler. "ÇERÇEVELEME VE KAMERA HAREKET?" 1930'lara do?ru yerini esnek ve serbest kamera hareketlerine b?rakt?. Yerle?imdeki do?al sesleri kay?t etmek imkans?z oldu?undan dialog, müzik ve sesler sonradan ekleniyordu. Öykü b?rak?larak hayat?n ac? tecrübesine yak?nl?k kural haline geldi. Hikaye örgüsü olmaks?z?n bir olay oldu?u gibi görüntüleniyordu. Fakirlik, i?sizlik, sava? sonras? ekonomik kaos ve belirsizlik filmlerin ba?l?ca ö?eleriydi. Filmlerde son yoktu ve gelecek belirsizdi. ?talya«n?n o günkü tarihsel ko?ullar? nedeniyle insanlar?n içine dü?tükleri trajedi ve bo?luk filmlerde yarat?lan bo?lu?un getirdi?i ac? ve belirsizlile yans?t?lm??t?r. Bu ak?m?n belli ba?l? yönetmen ve filmleri ?u ?ekildedir: LUCH?NO V?SCONT? (The Postman always rings twice /Postac? kap?y? iki kere çalar.), (Terra Trema /Yer sars?l?yor.), (Rocco ei Suoi Fratelli /Rocco karde?ler) ROBERTO ROSSELL?N? (Roma aç?k ?ehir), (Hem?eri), (Germania anna Zero /Almanya s?f?r y?l?) V?TTOR?A DE S?CA (Sciuscia /Boyac? ya da Kald?r?m Çocuklar?), (Ladri Biciclette /Bisiklet H?rs?zlar?) vs.. 4 - Yeni Dalga 1950 sonras?n?n Fransa«s?nda ortaya ç?km?? bir sinema ak?m?d?r. Frans?z Yeni Dalga ak?m? 2. Dünya sava?? sonras? varolan Frans?z film yap?m kurumuna kar?? tepki olarak do?mu?tur. "?lk olarak ki?ilerin filmleri, ayn? bir romanc?n?n kitap yazmas? veya bestecinin bir müzik parças?n? yaratmas? gibi yorumlamalar? gerekti?ine inanm??lard?r." ?kinci olarak klasik HOLLYWOOD film yap?m?ndan farkl? olarak yeni bir sinema dilinin bulunmas? gerekti?ine inanm??lard?rSava? sonras? sars?nt?lar? aza indirgemek için hükümet destekli filmlerin yap?m? CNC'nin (Contre National Cinematographie) 1946 Ekiminde kurulmas?, yabanc? ortak yap?ml? filmlerin yap?m? (Sava? bitti, Ç?lg?n Pierrot, Ve Tanr? Kad?n? yaratt?.) Frans?z sinemas?n? yeniden canland?rd?. Bu geli?melerin etkisi ile 1960'lar?n ba?lar?nda Frans?z Yeni Dalga film endüstrisinin kalbi ve ruhu haline geldi. Bu ak?m?n yönetmenleri esinlenmelerini ola?anüstü bir Paris kurumu olan S?NEMATEK FRANSA'da bulduklar? sinema tarihinden ald?lar. Yeni Dalga yönetmenleri HOLLYWOOD'un yüzeyselli?inden kaçm??lard?r. Roberto Rossellini'yi örnek alarak Paris«in sokaklar?na ç?km??lard?r. Sokaklarda do?al ???klar kullanm??lard?r. "Yeni dalga yönetmenleri sonsuz kurgulama olanaklar?, kamera çal??mas?, ses ve mizansenle oynamay? sevmi?lerdir. Ayn? zamanda sevilen filmlerden al?nt?lar yap?lm??t?r. Yeni Dalga klasik HOLLYWOOD öykülemesinden farkl? bir stilde hikayeler yarat?r. Öyküleyici sahneler birbirini anlaml? bir biçimde izlemez. Seyirci hiçbirzaman ne olaca??n? bilemez. Komik bir sahnebir cinayetle tamamlanabilir. Kurgulama can al?c?d?r. Yeni Dalga flmleri çok az net kapan??a ererler, sadece biterler. Tipik yeni dalge öykülemesinde ki?i ile toplum aras?nda çok az ili?ki oldu?u gibi karakterler hiçbir aile ya da politika ba?? olmayan ö?rencilerdir."(Biry?ld?z, 90-91) Bu ak?m? temsil eden belli ba?l? yönetmenler ?unlard?r: ALA?N RESNA?S (Nuit et Marienbad/Geçen y?l Marienbad) FRANÇO?S TRUFFAUT (400 darbe) JEAN LOC GODARD vs.. 5- Özgür Sinema 1956'da L?NDSAY ANDERSON, KAREL RE?SZ ve TONY R?CHARDSON TARAFINDAN yönlendirilen, Anderson ve Reisz'in editörü olduklar? SEQUENCE dergisinde dü?üncelerini yay?mlad?klar? ?ngiliz belge hareketidir. Politik atmosfere de yans?yan bu ak?m yeni solun ba?lamas?yla ticari ?ngiliz sinemas?n? da etkilemi?tir. Çal??an s?n?f?n problemleri ve sosyal içerikli konular?yla ?ngiliz Sinema Enstütüsü (BFIY) taraf?ndan destek gören bu ak?m?n yönetmenleri ilk yap?tlar? olarak belgesellerle ba?ar? kazanm??t?r. Ard?ndan konulu filmlere geçilmi?tir. Ak?m? temsil eden ba?l?ca yönetmenler ve filmleri ?unlard?r: L?NDSAY ANDERSON (This Sporting life) TONY RICHARDSON (Angry young men /Öfkeli gençler) KAREL RE?SZ (Saturday nigth and Sunday morning / Sevi?me Günleri) vs.. 6- Yeni Sinema Yeni Sinema ak?m? 1960«larda Brezilya'da yay?lmaya ba?lad?. Amac? yabanc? etkilerden uzak olarak kendi film kültürlerini olu?turmakt?. NELSON PERE?RA DOS SANTOS, GLAUBER ROCHA VE RUY GUERRA gibi yönetmenlerin bayrak ta??y?c?l???n? yapt??? "Yeni Sinema" ak?m? kendi ülkelerindeki ve dünyadaki sinema izleyicilerine, toplumsal adaletsizli?in egemen oldu?u bir ülkenin gerçeklerini, bazen bir belgeselin gerçekli?iyle bazen de Brezilya kültürünün izlerini ta??yan simgeleri kullanarak gözler önüne sermektedir. Yeni Sinema elemanlar? yapt?klar? filmlerde, anlat?mdaki özgürlükleri ve yap?mdaki ba??ms?zl?klar? aç?s?ndan örnek gösterebilecek bir ak?md?r. 1967 sonras?da dünyadaki geli?meler siyasal, sosyal ve ekonomik alandaki bunal?mlar Yeni Sinemac?lara büyük bir darbe vurdu. Toplmsal içerikli konulardan uzakla??larak renkli karnaval ve e?lence havalar?na ili?ik konular yer ald? yeni filmlerde. Açl???n, tutkunun ve ?iddetin sinemas? olan Yeni Sinema böylelikle yeni bir boyut kazand? ve gerçek amac?ndan uzakla?t?. Bu ak?m?n temsilcileri ?öyledir: GLAUBER ROCHA (TERRA EM TRANSE /Kendinden geçmi? ülke) ANTON?A DES MORTES (Borrauanto /F?rt?na) RUY GUERRA (Os café jestes /Arzu plaj?) vs.. 7- Deneysel Sinema Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlü?ü Deneysel Film için "Sinemada al???lm???n d???nda yenilikler deneyen film çe?iti" tan?m?n? veriyor. (Özön, 1981:78) Kantz ise Deneysel Sinemay? aç?klarken özgün ve gelenekselden ayr? çal??malar yapan ki?ileri kapsar demektedir. Sabri Kaliç ise Deneysel Sinema adl? yap?t?nda her yenilik getirmi? film Deneysel filmdir diye aç?klar. Deneysel Sinema hakk?nda tan?mlar birebir yap?lan? aç?klamaya yeterli olmad??? gibi; bu çal??malar? da adland?r?rken bir kar???kl?k söz konusudur. Kaliç Deneysel Sinemay? adland?rmak için; underground (yeralt?) sinema, Avant ?garde (öncü) Sinema, Independent (Ba??ms?z) Sinema ve Expeirimental (Deneysel) Sinema gibi terimler kullan?lmaktad?r. Deneysel filmleri tan?mlaman?n en iyi yolu onlar?n "Tan?m kabul etmez "olduklar? gerçe?ini görmektedir. Deneysel film çekimlerinden dünya sinemas?ndan örnekler verecek olursak ?u filmleri sayabiliriz : TONY CONRAD (Flicker / K?rp??ma, 1966) ANDY WARHOL (Sleep / Uyku, 1963) LOU?S DELLUC (Fievre) LOU?S BUNUEL (Un chien andolou /Endülüs köpe?i) V?K?NG EGGEL?NG (Diagrol symphanien /Çapraz Senfoni) vs.. |
    
|
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |
| |
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]
Ağaç şeklinde
