Türk Sinema Tarihi

03-31-2007, 09:09 PM

Türk Sinema Tarihi

Türkiye’de ilk film gösterimi, Bertrand adl? bir Frans?z?n II.Abdülhamit zaman?nda, 1896’da, Saray’da yapt??? gösterimler ile ba?lam??t?r. Daha sonralar? Frans?z firmas? Pathe’nin temsilcisi Romanya uyruklu Sigmund Weinberg’in yard?mlar?yla Beyo?lu yak?nlar?nda halka film gösterilmi?tir. Bu filmler genellikle k?sa metrajl? belge ve güldürü filmleriydiler. Weinberg, halk?n sinemaya gösterdi?i ilgiden dolay?, 1908’de, Türkiye’deki ilk sinema olan Pathe Sinemas?’n? yapt?rm??t?r.
?lk Türk sinema gösterimi Cevat Boyer ile Murat Bey’in ?ehzadeba??’ nda 19 Mart 1908 de ba?latt??? gösterimdir.
Daha sonralar? ?akir Seden ile Fuat Uzkinay, Türk sinemas?n?n aç?l???n? 6 Temmuz 1910’da gerçekle?tirirler.
Birinci Dünya Sava??’nda yedek subay olan Fuat Uzkinay, 14 Kas?m 1914`te Türk sinema tarihinin ilk belgesel filmini çeker. “ Ayastefanos`taki Rus Abidesinin Y?k?l???” ad? verilen belgesel film 150 metre uzunlu?unda ve ?TÜ ar?ivindedir. Daha sonra, Ordu Sinema Dairesi Ba?kanl???`na getirilen Fuat Uzkinay, konulu Türk film çekimlerini de 1918’den sonra yürütmü?tür.
?stiklal Harbi y?llar?nda birkaç senaryolu film yap?lm??sa da Türk sinemas? Muhsin Ertu?rul ve Kemal Film ile firmala??r.
Ate?ten Gömlek
Leblebici Horhor
K?z Kulesinde Bir Facia
Sözde K?zlar
Ankara Postas?
Kar?m Beni Aldat?rsa
Fena Yol
Aysel Batakl? Dam?n K?z?
Faruk Kenç ile bilimsel bir tarz geli?tiren Türk sinemas? “Y?lmaz Ali ve Dertli P?nar”filmleri ile yeni bir a?ama kaydeder.
Baha Gelenbevi’nin “Deniz K?z? ” adl? filmi ile ?adan Kamil’in filmleri, Türk Tiyatrosunu sinema ile birle?tirir.
1934’ten sonra Vedat Örfi Bengü`nün M?s?r`a giderek bu ülke sinemas?n?n ilk örneklerini vermesi, bizde de melodram?n yerle?mesinde etkili olmu?tur. Türk sinema izleyicisinin be?enisi melodrama dönük oldu?undan, yönetmenler de h?zla M?s?r filmlerinin uyarlamalar?n? çekmeye ba?lam??lard?r.
Muhsin Ertu?rul`un yönetti?i "Allah`?n Cenneti" adl? filmi türünün en iyi a?k melodram?d?r ve sonraki y?llarda bol bol kar??la?aca??m?z ?ark?c? melodramlar?n?n ilk örne?ini olu?turur.
1950`li y?llardan sonra, Türk sinemas?nda "Tiyatrocular Dönemi" nden kademe kademe "Sinemac?lar Dönemi" ne geçi? ya?anm??t?r. Bu y?llarda sinemaya toplumsal konular?n yan?nda a??rl?kl? olarak melodramlar yer al?r.
1960`l? y?llarda sinemaya, melodram formuna ba?l?, çocuk kahramanlar?n rol ald??? "Sezercik", "Ömercik", "Ay?ecik" filmleri eklenmi?tir.
Arabesk tarz?n temellerinin at?ld??? fakirlik, sakatl?k, kar??l?ks?z a?klar, kader kurbanlar? vb. dramatik Türk ekolünü yaratm?? ve senaryolar ayn? üslup ve konular? y?llarca i?lemi?lerdir.
K?sa zamanda ticari kayg?lar sinemasal ö?elerin önünü kesmi?, ayn? tür filmlerde ayn? oyuncular kamera kar??s?na geçmi?tir. Hatta ayn? senaryolar, dönemin gözde oyuncular?yla defalarca yinelenmi?tir.
Türk Sinemas?nda Baz? ?lkler
?lk sinema gösterimi Y?ld?z Saray?`nda yap?ld?. (1896)
Sürekli film gösterilen ilk salon Beyo?lu`nda Sigmund Weinberg taraf?ndan Cinema Pathe ad?yla aç?ld? (1908).
?lk Türk filmi Fuat Uzkinay taraf?ndan çekilen `Ayastefonos`daki Rus Abidesinin Y?k?l???` (1914).
Afi?i bas?larak yurd???na sat?lan ilk Türk filmi Binnaz oldu (1919).
?lk konulu Türk filmleri Sedat Simavi taraf?ndan çekilen `Pençe` ve `Casus` (1917).
?lk özel yap?m ?irketleri Kemal Film (1922) ve ?pek Film (1928).
?lk sesli Türk filmi `?stanbul Sokaklar?nda` Muhsin Ertu?rul taraf?ndan çekildi (1928).
?lk sansür yönetmeli?i Mussolini`nin sansür yasas?ndan esinlenerek haz?rland? ve yürürlü?e girdi. (1939).
?lk film festivali `Yerli Film Yapanlar Cemiyeti` taraf?ndan düzenlendi. `Unutulan S?r` adl? film en iyi film seçildi. En iyi kad?n oyuncu ödülünü Nevin Aypar, en iyi erkek oyuncu ödülünü Kadri Erdo?an ald? (1948).
Tiyatro etkisinden ç?kan ilk film Kanun Nam?na`y? Ömer Lütfi Akad çekti (1952).
?lk renkli Türk filmi Hal?c? K?z Muhsin Ertu?rul taraf?ndan çekildi (1953). Ayn? zamanda Muhsin Ertu?rul`un çekti?i son filmdi.
Metin Erksan`?n `A??k Veysel`in Hayat?` adl? filmi Sansür Kurulu taraf?ndan yasaklanan ilk film oldu.
?lk uluslararas? ödülü Metin Erksan`?n yönetti?i `Susuz Yaz` ald?. Film Berlin Film ?enli?inde `Alt?n Ay?` büyük ödülünü ald? (1964).
Köy hayat?n? i?leyen ilk Türk filmi Beyaz Geceler`i Lütfi Akad çekti (1965).
1970’li y?llardan 1985’ li y?llara kadar Türk sinemas? TV etkisiyle bir kriz dönemine girer ve erotik Türk sinemas? ile sex furyas? donemi ba?lar. 1990 ve 2000’li y?llarda ise krizden kurtulma ve gerçek öykülere dayali realist Türk sinemas?na do?ru ad?mlar at?l?r.
Asl?nda Türk sinemas? Türk tiyatrosundan do?arak geli?mi? fakat Türk sinema tarz?n? ve dilini yaratamam??t?r. Bir Frans?z ve Rus film tarz?ndan bahsedilebilir. Fakat Türk sinema dili ve tarz?ndan ?imdilik bahsetmek mümkün de?il. Ayn? ?ekilde Türk sinema platformu ve alanlar?nda da yetersizlik oldu?u bir gerçektir.

03-31-2007, 09:09 PM	#1 (permalink)
Asi. Misafir Asi. Şuan Mesajlar: n/a	Türk Sinema Tarihi Türk Sinema Tarihi Türkiye’de ilk film gösterimi, Bertrand adl? bir Frans?z?n II.Abdülhamit zaman?nda, 1896’da, Saray’da yapt??? gösterimler ile ba?lam??t?r. Daha sonralar? Frans?z firmas? Pathe’nin temsilcisi Romanya uyruklu Sigmund Weinberg’in yard?mlar?yla Beyo?lu yak?nlar?nda halka film gösterilmi?tir. Bu filmler genellikle k?sa metrajl? belge ve güldürü filmleriydiler. Weinberg, halk?n sinemaya gösterdi?i ilgiden dolay?, 1908’de, Türkiye’deki ilk sinema olan Pathe Sinemas?’n? yapt?rm??t?r. ?lk Türk sinema gösterimi Cevat Boyer ile Murat Bey’in ?ehzadeba??’ nda 19 Mart 1908 de ba?latt??? gösterimdir. Daha sonralar? ?akir Seden ile Fuat Uzkinay, Türk sinemas?n?n aç?l???n? 6 Temmuz 1910’da gerçekle?tirirler. Birinci Dünya Sava??’nda yedek subay olan Fuat Uzkinay, 14 Kas?m 1914`te Türk sinema tarihinin ilk belgesel filmini çeker. “ Ayastefanos`taki Rus Abidesinin Y?k?l???” ad? verilen belgesel film 150 metre uzunlu?unda ve ?TÜ ar?ivindedir. Daha sonra, Ordu Sinema Dairesi Ba?kanl???`na getirilen Fuat Uzkinay, konulu Türk film çekimlerini de 1918’den sonra yürütmü?tür. ?stiklal Harbi y?llar?nda birkaç senaryolu film yap?lm??sa da Türk sinemas? Muhsin Ertu?rul ve Kemal Film ile firmala??r. Ate?ten Gömlek Leblebici Horhor K?z Kulesinde Bir Facia Sözde K?zlar Ankara Postas? Kar?m Beni Aldat?rsa Fena Yol Aysel Batakl? Dam?n K?z? Faruk Kenç ile bilimsel bir tarz geli?tiren Türk sinemas? “Y?lmaz Ali ve Dertli P?nar”filmleri ile yeni bir a?ama kaydeder. Baha Gelenbevi’nin “Deniz K?z? ” adl? filmi ile ?adan Kamil’in filmleri, Türk Tiyatrosunu sinema ile birle?tirir. 1934’ten sonra Vedat Örfi Bengü`nün M?s?r`a giderek bu ülke sinemas?n?n ilk örneklerini vermesi, bizde de melodram?n yerle?mesinde etkili olmu?tur. Türk sinema izleyicisinin be?enisi melodrama dönük oldu?undan, yönetmenler de h?zla M?s?r filmlerinin uyarlamalar?n? çekmeye ba?lam??lard?r. Muhsin Ertu?rul`un yönetti?i "Allah`?n Cenneti" adl? filmi türünün en iyi a?k melodram?d?r ve sonraki y?llarda bol bol kar??la?aca??m?z ?ark?c? melodramlar?n?n ilk örne?ini olu?turur. 1950`li y?llardan sonra, Türk sinemas?nda "Tiyatrocular Dönemi" nden kademe kademe "Sinemac?lar Dönemi" ne geçi? ya?anm??t?r. Bu y?llarda sinemaya toplumsal konular?n yan?nda a??rl?kl? olarak melodramlar yer al?r. 1960`l? y?llarda sinemaya, melodram formuna ba?l?, çocuk kahramanlar?n rol ald??? "Sezercik", "Ömercik", "Ay?ecik" filmleri eklenmi?tir. Arabesk tarz?n temellerinin at?ld??? fakirlik, sakatl?k, kar??l?ks?z a?klar, kader kurbanlar? vb. dramatik Türk ekolünü yaratm?? ve senaryolar ayn? üslup ve konular? y?llarca i?lemi?lerdir. K?sa zamanda ticari kayg?lar sinemasal ö?elerin önünü kesmi?, ayn? tür filmlerde ayn? oyuncular kamera kar??s?na geçmi?tir. Hatta ayn? senaryolar, dönemin gözde oyuncular?yla defalarca yinelenmi?tir. Türk Sinemas?nda Baz? ?lkler ?lk sinema gösterimi Y?ld?z Saray?`nda yap?ld?. (1896) Sürekli film gösterilen ilk salon Beyo?lu`nda Sigmund Weinberg taraf?ndan Cinema Pathe ad?yla aç?ld? (1908). ?lk Türk filmi Fuat Uzkinay taraf?ndan çekilen `Ayastefonos`daki Rus Abidesinin Y?k?l???` (1914). Afi?i bas?larak yurd???na sat?lan ilk Türk filmi Binnaz oldu (1919). ?lk konulu Türk filmleri Sedat Simavi taraf?ndan çekilen `Pençe` ve `Casus` (1917). ?lk özel yap?m ?irketleri Kemal Film (1922) ve ?pek Film (1928). ?lk sesli Türk filmi `?stanbul Sokaklar?nda` Muhsin Ertu?rul taraf?ndan çekildi (1928). ?lk sansür yönetmeli?i Mussolini`nin sansür yasas?ndan esinlenerek haz?rland? ve yürürlü?e girdi. (1939). ?lk film festivali `Yerli Film Yapanlar Cemiyeti` taraf?ndan düzenlendi. `Unutulan S?r` adl? film en iyi film seçildi. En iyi kad?n oyuncu ödülünü Nevin Aypar, en iyi erkek oyuncu ödülünü Kadri Erdo?an ald? (1948). Tiyatro etkisinden ç?kan ilk film Kanun Nam?na`y? Ömer Lütfi Akad çekti (1952). ?lk renkli Türk filmi Hal?c? K?z Muhsin Ertu?rul taraf?ndan çekildi (1953). Ayn? zamanda Muhsin Ertu?rul`un çekti?i son filmdi. Metin Erksan`?n `A??k Veysel`in Hayat?` adl? filmi Sansür Kurulu taraf?ndan yasaklanan ilk film oldu. ?lk uluslararas? ödülü Metin Erksan`?n yönetti?i `Susuz Yaz` ald?. Film Berlin Film ?enli?inde `Alt?n Ay?` büyük ödülünü ald? (1964). Köy hayat?n? i?leyen ilk Türk filmi Beyaz Geceler`i Lütfi Akad çekti (1965). 1970’li y?llardan 1985’ li y?llara kadar Türk sinemas? TV etkisiyle bir kriz dönemine girer ve erotik Türk sinemas? ile sex furyas? donemi ba?lar. 1990 ve 2000’li y?llarda ise krizden kurtulma ve gerçek öykülere dayali realist Türk sinemas?na do?ru ad?mlar at?l?r. Asl?nda Türk sinemas? Türk tiyatrosundan do?arak geli?mi? fakat Türk sinema tarz?n? ve dilini yaratamam??t?r. Bir Frans?z ve Rus film tarz?ndan bahsedilebilir. Fakat Türk sinema dili ve tarz?ndan ?imdilik bahsetmek mümkün de?il. Ayn? ?ekilde Türk sinema platformu ve alanlar?nda da yetersizlik oldu?u bir gerçektir.

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal gösterime geğ Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)