Ağırlıklı ÖSS puanlarının hesaplanması için ham puan barajları olacak mı?

Evet. Bilindiği gibi ÖSS’de 8 test yer alacak ve bu testlerden 6 tane ağırlıklı puan (AÖSS) hesaplanacak. Yabancı dil sınavına girenler için bir de ağırlıklı dil (AÖSS-DİL) puanı hesaplanacak. AÖSS puanlarından her birinin hesaplanması için hangi testlerden en az kaç puan alınması gerektiği 2006-ÖSS Kılavuzunda belirtilecek.

Sınavda yalnız ilk 4 testi yanıtlayan adaylar için SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puanları hesaplanacak mı?

Hayır. Bu puanlardan her birinin hesaplanması için, 2. testlerin bir veya ikisinden alınacak ham puanların belirli bir değerin üzerinde olması gerekecek. Bu bilgiler 2006-ÖSS Kılavuzunda yer alacak. Dolayısıyla sınavda yalnız ilk dört testi yanıtlayan, ikinci testleri ise hiç yanıtlamayan adayların SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puanları hesaplanmayacaktır.

Matematik-1 testinde Geometri soruları sorulacak mı?

Evet. Matematik-1 testinde, eskiden olduğu gibi ortak müfredattaki matematik derslerinde okutulan geometri konuları ile ilgili sorular yer alabilecek. Bu bağlamda Matematik-1 testinde eskiden olduğu gibi Analitik Geometri soruları da bulunabilecek.

Matematik-2 testindeki Geometri soruları Lise 10. ve 11. sınıflarda okutulan Geometri müfredatı ile sınırlı mı olacak?

Evet. Ancak önceki yıllarda ortak müfredatta öğrenilen bilgilerin bu dersler için bir temel oluşturduğu da unutulmamalıdır.

Matematik-2 testinde Analitik Geometri soruları yer alacak mı?

Hayır. Matematik-2 testinde liselerin Fen Bilimleri ve Türkçe-Matematik alanlarında 10. ve 11. sınıflarda okutulan Matematik ve Geometri derslerinde öğretilen konularla ilgili sorular yer ala-bilecek. Analitik Geometri, 10. ve 11. sınıflarda alan seçmeli dersi olarak okutulduğu için, Matematik-2 testinde 10. ve 11. sınıfta okutulan seçmeli Analitik Geometri derslerinden soru sorulmayacak.

ÖSYM’de var olan 2005 verilerinden, yeni AÖSS puanlarını kısa yoldan hesaplamada kullanılacak bir formül açıklanabilir mi?

Hayır. 2006 ÖSS'deki testlerin dördü yeni testler olacak. 2005’teki verilerden hareketle 2006 AÖSS puanlarını hesaplamak kesinlikle mümkün değildir.

Yeni sistemde Sosyoloji ve Mantık dersleri ile ilgili soruların Sosyal Bilimler-2 (Sos-2) testinde yer aldığı görülmektedir. Oysa üniversitelerin Sosyoloji ve Mantık bölümlerinin puan türü AÖSS-EA-2’dir ve bu puanın hesaplanmasında Sos-2 testi kullanılmamaktadır. Bunu nasıl açıklıyorsunuz?

Sosyoloji ve Mantık dersleri liselerde yalnız Sosyal Bilimler alanında okutulmaktadır; Türkçe-Matematik alanında okutulmamaktadır. Bu nedenle Sosyoloji ve Mantık dersleri ile ilgili sorulara Sosyal Bilimler-2 (Sos-2) testinde yer verilebiliyor; Edebiyat-Sosyal Bilimler testinde yer verilemiyor. Çelişki gibi görünse de bu bir çelişki değildir. Ancak değişen koşullara göre, zaman içinde bazı bölümlerin puan türlerinin gözden geçirilmesinin ve gerektiğinde yetkililerce değiştirilmesinin uygun olacağı da bir gerçektir.

Eski sistemde adaylar tercihleri arasında puan türleri farklı yükseköğretim programlarına birlikte yer verebiliyorlardı. Bu durum yeni sistemde de mümkün olabilecek mi?

Teorik olarak evet. Eski sistemde tüm testler ortak olduğu için adaylar tercihleri arasında, kendi alanlarında yer alan ancak puan türleri farklı olan (örneğin mühendislik ve işletme) programlara birlikte yer verebiliyorlardı. Yeni sistemde de adaylar tercihleri arasında puan türü SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 olan programlara birlikte yer verebilirler. Ancak tercihleri arasında SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puan türlerinden ikisi ile öğrenci alan programlara yer veren adayların sınavda aynı sürede altı yerine yedi teste cevap vermesi gerekecektir. Bu da adayların kazanma şansını olumsuz yönde etkileyecektir. Bu nedenle adayların ilk üç puan türüyle öğrenci alan programları birlikte tercih etmeleri bir sorun yaratmayacaktır. Ancak ikinci puan türlerinden birini seçmek ve sınavda ortak testlere ek olarak sadece seçtiği ikinci puan türü için gerekli iki testi yanıtlamak adayın lehine olacaktır.

Sınavda tek soru kitapçığı (ama 10 farklı türde) ve tek cevap kâğıdı kullanılacağına göre aday zamanını dilediği gibi kullanabilir mi?

Evet. Sınava girecek adayın, ortaöğretimdeki okul türü ve alanını da dikkate alarak, öncelikle hangi puan türü/türleri ile öğrenci alan programlara girmek istediğini belirlemesi gerekir. Bu puan türleri arasında SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2'den yalnız birinin bulunmasının çok yararlı, hatta kaçınılmaz olduğu aday tarafından bilinmelidir. Aday daha sonra seçtiği puan türü/ türleri için gerekli testleri belirleyecek ve bu testlere hazırlanacaktır. 195 dakikalık sınav süresini aday testler arasında dilediği gibi kullanabilecektir. Ancak aday amaçladığı puanının yada puanların hesaplanabilmesi için gerekli ham puan barajlarını aşması gerektiğini göz önünde tutmalıdır. Diğer taraftan bir puan türü için gerekli testlerden bir yada birkaçına hiç yanıt vermeden o puan türüne göre yapılan sıralamada önlere çıkabilmenin mümkün olmadığını da unutmamalıdır.

Yabancı dil puanıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek isteyen adaylar ÖSS’de hangi testleri yanıtlayacak?

Yabancı dil ağırlıklı ÖSS puanıyla (AÖSS-DİL) öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek isteyen adayların ÖSS’ye ek olarak yabancı dil sınavına (YDS) da başvurması ve girmesi gerekir. Bu adayların ÖSS'de hangi testleri yanıtlaması gerektiği yapacakları tercihlere göre değişir. Eğer aday 2. puanlarla (SÖZ-2, EA-2, SAY-2) öğrenci alan hiçbir yükseköğretim programına girmeyi hedeflemiyorsa, bir başka deyişle tüm tercihlerini DİL puanına ek olarak SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanıyla öğrenci alan programlar arasından yapacaksa, ÖSS’de yalnız ilk 4 testi yanıtlaması yeterli olacaktır. Buna karşılık eğer aday SÖZ-1, EA-1, SAY-1 ve DİL puanlarına ek olarak SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puanlarından birisi ile öğrenci alan programları da tercih etmek istiyorsa, bu adayın ÖSS'de ilk 4 teste ek olarak, seçtiği puan türü için gerekli 2 testi daha yanıtlaması gerekecektir.

Liselerin yabancı dil alanında (kolunda) okuyan öğrencilerin 2006-ÖSS’de Matematik-1 ve Fen Bilimleri-1 testlerini de yanıtlaması gerekecek. Bu bir haksızlık değil mi?
Hayır. Liselerin yabancı dil alanında okuyan adaylardan, tercihlerinin tümünü dil ağırlıklı puanla öğrenci alan programlar arasından yapacak olanların, 2006-ÖSS'de ilk 4 testi yanıtlamaları yeterli olacaktır. Bu durum DİL puanına ek olarak SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanlarıyla da tercih yapacak adaylar için de geçerlidir. İlk 4 testte sorulacak sorular tüm öğrencilerin ilköğretim yada ortaöğretimde okuduğu ortak müfredatla ilgili olacaktır. Dolayısıyla adayların yanıtlaması gereken Matematik-1 ve Fen Bilimleri-1 testlerinde yer alacak sorular da okudukları konularla ilgili olacaktır. Özetle bir haksızlık söz konusu değildir. Aksine 195 dakikalık sınavda, yabancı dil alanından gelen adaylar tarafından 180 yerine 120 sorunun yanıtlanmasının yeterli olabilmesi, süre açısından bir kolaylıktır.

SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanları hangi yükseköğretim programlarına girişte kullanılacak?
SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanları aşağıda sıralanan yükseköğretim programlarına girişte kullanılacaktır:
1.Mesleki ve Teknik Ortaöğretim kurumlarının devamı niteliğinde olan yükseköğretim programları
2.AÖF lisans ve önlisans programları (İngilizce Öğretmenliği hariç)
3.Özel yetenek sınavı sonuçlarına göre öğrenci alan yükseköğretim programları
4.Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından mezun adayların yerleştirilmesinde ek puan uygulanan yükseköğretim lisans programları.
Not: Yalnız öğretmen lisesi mezunlarına ek puan uygulanan öğretmenlik programlarına girişte SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puanları kullanılır. Buna karşılık hem mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu çıkışlı adaylara, hem de öğretmen lisesi çıkışlı adaylara ek puan uygulaması olan lisans programlarına yerleştirmede SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanları kullanılır.

SÖZ-2, EA-2 ve SAY-2 puanları hangi yükseköğretim programlarına girişte kullanılacak?

Genelde yükseköğretim lisans programlarına yerleştirmede SÖZ-2, EA-2, SAY-2 ve DİL puanları kullanılacak. Ancak yükseköğretim lisans programlarına, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu çıkışlı adayların yerleştirilmesinde ek puan uygulananlar için SÖZ-1, EA-1 ve SAY-1 puanları kullanılacaktır.

Lisede alanı Türkçe-Matematik olan bir öğrenciyim. ÖSS’ye sözelden girebilir miyim?

Adayın “ÖSS’ye sözelden girmek” ile SÖZ-2 puanıyla öğrenci alan yükseköğretim programlarına girmek istediği; bir başka deyişle SAY-2, EA-2 ve SÖZ-2 puanları arasından SÖZ-2’yi seçmek istediği düşünülmüştür. Ortaöğretim kurumlarının Türkçe-Matematik kolundan (alanından) mezun olan adayların yerleştirmede 0,8 katsayısından yararlanacakları programların büyük çoğunluğu EA-2 puanıyla öğrenci alan programlardır. Bu programlar arasında SÖZ-2 puanıyla öğrenci alan program sayısı çok kısıtlıdır. Bu nedenle Türkçe-Matematik alanından mezun olan bir aday, eğer SÖZ-2 puanını seçerse tercih yapacağı yükseköğretim programları çok kısıtlanır. Diğer taraftan SÖZ-2 puanının hesaplanmasını isteyen bir adayın sınavda ilk 4 teste ek olarak Edebiyat-Sosyal ve Sosyal Bilimler-2 testlerini yanıtlaması gerekecektir. Sosyal Bilimler-2 testinde yer alacak sorular ise Türkçe-Matematik kolunda okutulmayan Tarih, Coğrafya, Sosyoloji ve Mantık dersleri ile ilgili olacaktır. Dolayısıyla öğrencinin okulda görmediği derslerle ilgili soruları da yanıtlaması gerekecektir. Özetle, Türkçe-Matematik alanı mezunları tarafından seçilmesi gereken puan türü, doğal olarak EA-2’dir. Ancak önerilmemekle birlikte ve yukarıda sayılan sakıncaları bilerek, aday isterse SÖZ-2 puanını seçebilir. Yine önerilmemekle birlikte, aday isterse EA-2 ve SÖZ-2 puanlarını birlikte seçebilir. Ancak bu durumda adayın 195 dakikalık sürede 7 testi, yani 210 soruyu yanıtlaması gerekecektir.

Meslek lisesi son sınıf öğrencisiyim. Üniversitelerin mühendislik programlarına gitmek istiyorum. Ne önerirsiniz?

Meslek lisesi mezunlarına sağlanan birinci olanak, bitirdikleri programın devamı niteliğinde olan veya buna çok yakın programların uygulandığı meslek yüksekokullarına sınavsız geçiştir. Yalnızca bu olanaktan yararlanmak iste-yen adayların ÖSS’ye girmeleri gerekmemektedir.

Meslek lisesi mezunlarına sağlanan ikinci olanak, varsa kendi alanlarındaki (bitirdikleri programın devamı niteliğindeki) yükseköğretim lisans programlarına, ÖSS puanlarına göre yerleştirilmektir. Bir mesleğe yönelik program uygulayan meslek lisesi mezunları, aynı alandaki yükseköğretim lisans programlarına yerleştirilirken ortaöğretim başarı puanları (OBP) 0,8 katsayısı ile çarpılacak ve ayrıca ağırlıklı ortaöğretim başarı puanının 0,08 ile çarpılmasından elde edilecek ek puanlar da katılacaktır. Bu olanaktan yararlanmak isteyen adayların ÖSS’ye girmeleri ve ÖSS’de ilk 4 testi yanıtlamaları yeterlidir.

Yukarıdaki olanaklara ek olarak meslek lisesi mezunları isterlerse, bitirdikleri programın devamı niteliğinde olmayan yükseköğretim lisans programlarını da tercih edebilirler. Ancak bu programlara yerleşebilmek için, sınavda ilk 4 teste ek olarak ilgili puan türünün hesaplanmasında kullanılan 2 testi daha yanıtlamaları gerekecektir. Ayrıca bu adayların, bu programlara yerleştirilmesinde ortaöğretim başarı puanları için kullanılacak katsayı 0,3 olacaktır.

Buna göre, soruyu soran ve meslek lisesi son sınıf öğrencisi olduğunu belirten adayın üniversitelerin mühendislik programlarına girmesi imkansız değildir; ancak oldukça güçtür. Mühendislik programlarına girmek isteyen meslek lisesi çıkışlı bir adayın öncelikle ÖSS’ye girmesi ve sınavda ilk 4 teste ek olarak Matematik-2 testi ile Fen Bilimleri-2 testini yanıtlaması ve elde edeceği ÖSS-SAY-2 puanının en az 185 olması gerekir. Adayın istediği mühendislik programlarına yerleşebilmesi ise yerleştirmede kullanılan YÖSS-SAY-2 puanının yeterli olup olmamasına bağlı olacaktır.

Öğretmenlik programlarına girişte hangi puanlar kullanılacak? Öğretmenlik programlarına girişte kullanılacak puan türü lise ve meslek lisesi çıkışlı adaylar için aynı mı olacak?

Genel ilke olarak her yükseköğretim programına girişte kullanılan bir puan türü vardır ve bu puan türü tüm adaylar için geçerlidir. Bu bağlamda her öğretmenlik programı için tek bir puan türü vardır. Hem lise çıkışlı adayların hem de meslek lisesi çıkışlı adayların yerleştirilmesinde bu puan türü kullanılır.

Yabancı dil ağırlıklı puanla girilenler dışındaki öğretmenlik programları üç gruba ayrılabilir. Bu grupların her biri için izlenecek yol aşağıda açıklanmıştır:
1. Yalnız öğretmen lisesi çıkışlı adaylara ek puan verilen öğretmenlik programları. Bu programlara örnek olarak Biyoloji Öğretmenliği, Coğrafya Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Matematik Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği gibi programlar sayılabilir. Bu gruptaki programlar için 2. puanlar (SÖZ-2, EA-2, SAY-2) kullanılacaktır.
2. Hem öğretmen lisesi hem de meslek lisesi çıkışlı adaylara ek puan verilen öğretmenlik programları. Bu programlara örnek olarak da Kimya Öğretmenliği, İşitme Engelliler Öğret-menliği, Anaokulu Öğretmenliği gibi programlar sayılabilir. Bu gruptaki programlara girişte 1. puanlar (SÖZ-1, EA-1, SAY-1) kullanılacaktır.
3. Yalnız meslek lisesi çıkışlı adaylara ek puan verilen öğretmenlik programları. Bu programlara örnek olarak Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, Büro Yönetimi Öğretmenliği, Giyim Öğretmenliği, Konaklama İşletmeciliği Öğretmenliği, Matbaa Öğretmenliği gibi programlar sayılabilir. Bu gruptaki programlara girişte de 1. puanlar (SÖZ-1, EA-1, SAY-1) kullanılacaktır.