Vincas Kudirka Rus Şair

***l_casus_l*** · 04-22-2008, 07:12 PM

Hayatı :
Kudirka , 31 aralık 1858'de , Litvanya'nın Paezeriai şehrinin Vilkavisnis köyünde , varlıklı bir çiftçi ailesinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir.Babası , akıllı ve disiplinli ; annesi ise , yaratıcı bir kişiydi.Kudirka , yazılarında annesinden söz ederken ; "Çocuklarına güzel şarkılar , paskalya yumurtası süslemeleri öğretir ve halk öyküleri anlatırdı." der.Annesinin , Litvan kültürünü böylesine beceri ve akıllılıkla öğretmiş olması ; daha sonraki yıllarda , şairin ufkunu açmıştır.
Kudirka , ilköğrenimini Paezeriai'de bitirmiş ; ardından , 1871'de Marijampole Lisesi'ne devam etmiştir.Bu arada , lehçe şiirler de yazmaya başlamıştır.Şairin , Lehçe şiirler yazmasının nedeni ; o yıllarda iyi eğitim almış seçkin kesimin , köylülerin konuştuğu Litvanca yerine Lehçeyi yeğlemeleriydi.
Kudirka , 6.sınıfın sonunda , Seinai Papaz Okuluna gitmiştir.Ancak , iki yıl sonra bu okuldan atılmış ; babasının parasal desteğini kesmesi üzerine de , "Yalan" adlı yergi gazetesini çıkarmış ve bir yandan da , Marijampole Lisesi'nde öğrenimini sürdürmüştür.
1881 yılında , liseden gümüş madalya ile mezun olmuş ; böylelikle , Moskova Üniversitesi'nde burs kazanmıştır.Ancak , Kudirka , Varşova Üniversitesi'ne gitmeyi yeğlemiştir.Önceleri tarih ve filoloji bölümlerinde okuyan Kudirka ; daha sonra tıp fakültesine devam etmiş ve geçimini de özel dersler vererek sağlamıştır.Okulda , arkadaşları , Marx'ın "Kapital" 'ini çoğaltmasını istemişler ; bu işe girişen Kudirka , "Kapital" 'in elyazmalarını hektograf baskı yöntemiyle çoğaltırken yakalanmış ve bu suçtan dolayı hapse atılmıştır.
Üniversitelerin kara listesine alınan Kudirka , birkaç ay sonra hapisten salıverilmiş ; ancak , bu zaman boyunca sağlığı bir hayli bozulmuştur. Uzunca bir süre boyunca suskun kalan Kudirka , 1885 yılında , Çar Aleksandr'a üniversiteye yeniden kabulü için başvurmuştur.Başvurularını sürekli yineleyen Kudirka'nın isteği , uzun zaman sonra kabul edilmiş ve şair , ancak , 1887 yılında Varşova Üniversitesi'ne girmeyi başarabilmiştir.
Kudirka , 1888'de Varşova'daki Litvan öğrencilerle birlikte "Litvanya(Leituvos)" adlı gizli bir topluluk oluşturmuş ; bu topluluk , 1889'da "Çan (Varpas)" adlı liberal eğilimli aylık bir edebiyat ve siyaset dergisi çıkarmaya başlamıştır.Şair , 1889 ile 1899 arasında , bu derginin editörlüğünü de üstlenmiştir.Kendisine "derginin gerçek ruhu" deniyordu. Derginin ilk sayısı , Ocak 1889'da çıkmıştır.
1889-1905 yılları arasında çıkan Çan dergisi ; Çarlığın , Litvanya'da gelişen ulusal kültürü bastırma girişimine karşı , yaygın bir karşıtlığın sözcülüğünü de üstlenmişti.Kudirka'nın bütün enejisini verdiği dergi , Tilsit'te basılıp Rusya'ya gizlice sokuluyordu.Dergide Kudirka'nın başyazıları dışında , başka yazarların şiir ve yergileri de yer alıyordu.Ayrıca , Çarlığın , Ruslaştırma politikalarının ve Litvan dilindeki kitaplara ve basına yönelik sansürün eleştirileri ile toplumsal reform istekleri de , dergide yer alıyordu. Dergi , liberal ve sosyalist çevrelerde etkili oldu.
1889 yılında , Varşova Üniversitesi'nden tıp doktoru olarak mezun olan Kudirka ; aynı yıl , Sakiai'de bir muayenehane açmıştır.1889-1894 yılları arasında , doktorluğa devam etmiştir.Daha sonra , kendisine verem tanısı konmuş ; bunun üzerine , doktorluk görevini bırakarak , günlerini rehabilitasyon ve dinlenmeyle geçirmiştir.Bu süre içinde dergi işiyle ilgilenen Kudirka ; ayrıca , Litvan folklorunu derlemiş ve besteler yapmıştır.Kudirka , Litvanya halk şarkılarını armonize eden ilk kişi olmuştur.
Hastalığında düzelme olmayan Kudirka , 1894'ün sonunda , tedavi için Kırım'ın Yalta şehrine gitmiş ; ancak , parası kısa sürede bittiği için , Litvanya'ya geri dönmek zorunda kalmıştır. Naumiestis'e yerleşen Kudirka , burada yazmaya devam etmiştir.Aynı yıl , Litvanya yanlısı etkinlikleri yüzünden tutuklanmış ; ancak , kısa sürede serbest kalmıştır.Hastalığının iyice ilerlemesi üzerine , 1895 yılında , Kırım'ın Sivastopol şehrine gitmiş ; 1896 ilkbaharında Naumiestis'e geri dönmüştür.
Kudirka , bu şehre , 6 Kasım 1899'da ölmüş ; öldüğü bu şehirde , daha sonra onun adı verilmiştir.
Eserleri :
Kudirka'nın en önemli eseri , "Boş Zamanlar-Satirler" adlı eserdir.Eserde ; on özgün şiir , bir düzine fabl , başka yazarlardan uyarlamalar ve birkaç çeviri şiir vardır.Bu derlemenin başlığı , içindeki şiirlerin ; önemli işler arasında yaratılan, boş zamanlarda yazıldığını anlatmaktır.Ancak , bu şiirler , Kudirka'nın yaratıcı çalışmalarının seçkin örnekleridir.Her biri ; belirli izlek , özel olay ve önemli düşünceler çerçevesinde kaleme alınmış , "Ulusal aydınlanma günlüğü" olarak da adlandırılabilecek önemli eserlerdir.
Şiirler , tek tek , şairin hayatında önemli olayları yansıtmaktadır."Güzel Daha Güzel En Güzel" Lietuvas topluluğunun kuruluşunu , "Labora" üniversiteden mezuniyeti , "Çan" Çan dergisinin ilk sayısının yayınlanışını , "Ulusal İlahi" ise aynı derginin onuncu yıldönümünü anlatır.
"Ulusal İlahi" , Çan dergisinin 1898 baskılarından birinde yer almıştı.Şair , müzik eğitimi almamış olmasına rağmen , ilahinin melodisini de yazmıştı. İlahinin gücü ve yurt sevgisi öylesine belirgindi ki ; 13 Kasım 1899'da , St.Petersburg'da besteci Ceslova Sajnauskas yönetimindeki bir konserde , çeşitli koro parçaları arasında ilk kez çalındı.Konserin ardından , entellektüeller , bu ilahiden "Litvanya ulusal marşı" diye söz etmeye başlamışlardı bile.Daha sonra , 3 Aralık 1905'te ; Litvanya Büyük Meclisi'nin kuruluşunun öncesinde , Vilnius'ta çalındı. 1919 yılında , Litvanya bağımsızlığını elde edince de , "Ulusal İlahi" , ulusal marş olarak resmen kabul edildi.
Kudirka , "Boş Zamanlar-Satirler" 'de yer alan "Valeria İçin" ve "Yurttaşlarıma" adlı iki şiirini ise , Kalvarija Hapisanesi'nden çıktıktan sonra yazmıştır.Kudirka'nın , 19. yüzyıl romantik şairleri olan ; Byron , Schiller ve Mickiewicz'den yaptığı çeşitli çeviriler de vardır.
Sanatı:
Vincas Kapsas , Vincas Perkunas ve Vincas Varpas takma adlarını da kullanmış olan Kudirka ; yergilerinde , Rus yazarlar Gogol , Nekrasov ve Saltikov-Sçedrin'den etkilenmiştir.
Kudirka , yergilerinde , Litvanya halkını , baskılara ve ruslaştırma politikalarına karşı uyarma ve mücadeleye özendirme amacı gütmüştür.Onun keskin kalemi , Litvanya kültürünü ve ekonomisini yok edenleri bir hayli rahatsız etmiştir. Şair , ekonomik canlanma ve kalkınmanın , ulusal aydınlanmanın temeli olduğuna ve ekonomiyle kültürün birlikte ilerlediğine inanmıştı. Şiirlerinde , hayatın kendisini karakterize etmiştir ve tek bir abartı ögesine rastlamak olanaklı değildir. Ancak , bu yergiler , gerçeği tanımlamak yerine ; birer imge ve birer resim olarak ortaya koymaktadır.Olaylar , bilinçli bir şekilde , bireysellikten arındırılmıştır.Yergiler , belgesel nitelikte olup , şairin sözcükleri ; bireysel ahlaksızlıkları ve toplumsal yaraları dile getirirken , hem bireysel hem de toplumsal bilince seslenmektedir. Şair , yergilerini gerçek olaylar üzerine kaleme almış olduğu için , her karakterin gerçek hayattaki prototipini bulmak olanaklıdır.
Kudirke , Litvan ulusunun uyanışında etkili olmuş ve bu etki , günümüze kadar varlığını korumuştur. Düşünceleri hala geçerli ve önemlidir.Çünkü o ; kültürel aydınlanmanın yolunu çizmiş ve bir ulusun özgürlük arayışına katılmıştır.

Kaynakça :

- Lithuanian Classic Literature Anthology : Early Period
Juozapas Girdzijauskas
- A Tribute To The Voice For Lithuania Rasa Ardys-Juska
- Ana Britannica Ana Yayıncılık 1986

04-22-2008, 07:12 PM	#1 (permalink)
*l_casus_l* Co Admin *l_casus_l* Şuan Çevrimdışı Kayıt Tarihi: Jan 2008 Nerden: dewforum.info Yaş: 15 Mesajlar: 1.160 Rep Gücü: 10000 Rep Puanı: 10000 Rep Derecesi:	Vincas Kudirka Rus Şair Hayatı : Kudirka , 31 aralık 1858'de , Litvanya'nın Paezeriai şehrinin Vilkavisnis köyünde , varlıklı bir çiftçi ailesinin oğlu olarak dünyaya gelmiştir.Babası , akıllı ve disiplinli ; annesi ise , yaratıcı bir kişiydi.Kudirka , yazılarında annesinden söz ederken ; "Çocuklarına güzel şarkılar , paskalya yumurtası süslemeleri öğretir ve halk öyküleri anlatırdı." der.Annesinin , Litvan kültürünü böylesine beceri ve akıllılıkla öğretmiş olması ; daha sonraki yıllarda , şairin ufkunu açmıştır. Kudirka , ilköğrenimini Paezeriai'de bitirmiş ; ardından , 1871'de Marijampole Lisesi'ne devam etmiştir.Bu arada , lehçe şiirler de yazmaya başlamıştır.Şairin , Lehçe şiirler yazmasının nedeni ; o yıllarda iyi eğitim almış seçkin kesimin , köylülerin konuştuğu Litvanca yerine Lehçeyi yeğlemeleriydi. Kudirka , 6.sınıfın sonunda , Seinai Papaz Okuluna gitmiştir.Ancak , iki yıl sonra bu okuldan atılmış ; babasının parasal desteğini kesmesi üzerine de , "Yalan" adlı yergi gazetesini çıkarmış ve bir yandan da , Marijampole Lisesi'nde öğrenimini sürdürmüştür. 1881 yılında , liseden gümüş madalya ile mezun olmuş ; böylelikle , Moskova Üniversitesi'nde burs kazanmıştır.Ancak , Kudirka , Varşova Üniversitesi'ne gitmeyi yeğlemiştir.Önceleri tarih ve filoloji bölümlerinde okuyan Kudirka ; daha sonra tıp fakültesine devam etmiş ve geçimini de özel dersler vererek sağlamıştır.Okulda , arkadaşları , Marx'ın "Kapital" 'ini çoğaltmasını istemişler ; bu işe girişen Kudirka , "Kapital" 'in elyazmalarını hektograf baskı yöntemiyle çoğaltırken yakalanmış ve bu suçtan dolayı hapse atılmıştır. Üniversitelerin kara listesine alınan Kudirka , birkaç ay sonra hapisten salıverilmiş ; ancak , bu zaman boyunca sağlığı bir hayli bozulmuştur. Uzunca bir süre boyunca suskun kalan Kudirka , 1885 yılında , Çar Aleksandr'a üniversiteye yeniden kabulü için başvurmuştur.Başvurularını sürekli yineleyen Kudirka'nın isteği , uzun zaman sonra kabul edilmiş ve şair , ancak , 1887 yılında Varşova Üniversitesi'ne girmeyi başarabilmiştir. Kudirka , 1888'de Varşova'daki Litvan öğrencilerle birlikte "Litvanya(Leituvos)" adlı gizli bir topluluk oluşturmuş ; bu topluluk , 1889'da "Çan (Varpas)" adlı liberal eğilimli aylık bir edebiyat ve siyaset dergisi çıkarmaya başlamıştır.Şair , 1889 ile 1899 arasında , bu derginin editörlüğünü de üstlenmiştir.Kendisine "derginin gerçek ruhu" deniyordu. Derginin ilk sayısı , Ocak 1889'da çıkmıştır. 1889-1905 yılları arasında çıkan Çan dergisi ; Çarlığın , Litvanya'da gelişen ulusal kültürü bastırma girişimine karşı , yaygın bir karşıtlığın sözcülüğünü de üstlenmişti.Kudirka'nın bütün enejisini verdiği dergi , Tilsit'te basılıp Rusya'ya gizlice sokuluyordu.Dergide Kudirka'nın başyazıları dışında , başka yazarların şiir ve yergileri de yer alıyordu.Ayrıca , Çarlığın , Ruslaştırma politikalarının ve Litvan dilindeki kitaplara ve basına yönelik sansürün eleştirileri ile toplumsal reform istekleri de , dergide yer alıyordu. Dergi , liberal ve sosyalist çevrelerde etkili oldu. 1889 yılında , Varşova Üniversitesi'nden tıp doktoru olarak mezun olan Kudirka ; aynı yıl , Sakiai'de bir muayenehane açmıştır.1889-1894 yılları arasında , doktorluğa devam etmiştir.Daha sonra , kendisine verem tanısı konmuş ; bunun üzerine , doktorluk görevini bırakarak , günlerini rehabilitasyon ve dinlenmeyle geçirmiştir.Bu süre içinde dergi işiyle ilgilenen Kudirka ; ayrıca , Litvan folklorunu derlemiş ve besteler yapmıştır.Kudirka , Litvanya halk şarkılarını armonize eden ilk kişi olmuştur. Hastalığında düzelme olmayan Kudirka , 1894'ün sonunda , tedavi için Kırım'ın Yalta şehrine gitmiş ; ancak , parası kısa sürede bittiği için , Litvanya'ya geri dönmek zorunda kalmıştır. Naumiestis'e yerleşen Kudirka , burada yazmaya devam etmiştir.Aynı yıl , Litvanya yanlısı etkinlikleri yüzünden tutuklanmış ; ancak , kısa sürede serbest kalmıştır.Hastalığının iyice ilerlemesi üzerine , 1895 yılında , Kırım'ın Sivastopol şehrine gitmiş ; 1896 ilkbaharında Naumiestis'e geri dönmüştür. Kudirka , bu şehre , 6 Kasım 1899'da ölmüş ; öldüğü bu şehirde , daha sonra onun adı verilmiştir. Eserleri : Kudirka'nın en önemli eseri , "Boş Zamanlar-Satirler" adlı eserdir.Eserde ; on özgün şiir , bir düzine fabl , başka yazarlardan uyarlamalar ve birkaç çeviri şiir vardır.Bu derlemenin başlığı , içindeki şiirlerin ; önemli işler arasında yaratılan, boş zamanlarda yazıldığını anlatmaktır.Ancak , bu şiirler , Kudirka'nın yaratıcı çalışmalarının seçkin örnekleridir.Her biri ; belirli izlek , özel olay ve önemli düşünceler çerçevesinde kaleme alınmış , "Ulusal aydınlanma günlüğü" olarak da adlandırılabilecek önemli eserlerdir. Şiirler , tek tek , şairin hayatında önemli olayları yansıtmaktadır."Güzel Daha Güzel En Güzel" Lietuvas topluluğunun kuruluşunu , "Labora" üniversiteden mezuniyeti , "Çan" Çan dergisinin ilk sayısının yayınlanışını , "Ulusal İlahi" ise aynı derginin onuncu yıldönümünü anlatır. "Ulusal İlahi" , Çan dergisinin 1898 baskılarından birinde yer almıştı.Şair , müzik eğitimi almamış olmasına rağmen , ilahinin melodisini de yazmıştı. İlahinin gücü ve yurt sevgisi öylesine belirgindi ki ; 13 Kasım 1899'da , St.Petersburg'da besteci Ceslova Sajnauskas yönetimindeki bir konserde , çeşitli koro parçaları arasında ilk kez çalındı.Konserin ardından , entellektüeller , bu ilahiden "Litvanya ulusal marşı" diye söz etmeye başlamışlardı bile.Daha sonra , 3 Aralık 1905'te ; Litvanya Büyük Meclisi'nin kuruluşunun öncesinde , Vilnius'ta çalındı. 1919 yılında , Litvanya bağımsızlığını elde edince de , "Ulusal İlahi" , ulusal marş olarak resmen kabul edildi. Kudirka , "Boş Zamanlar-Satirler" 'de yer alan "Valeria İçin" ve "Yurttaşlarıma" adlı iki şiirini ise , Kalvarija Hapisanesi'nden çıktıktan sonra yazmıştır.Kudirka'nın , 19. yüzyıl romantik şairleri olan ; Byron , Schiller ve Mickiewicz'den yaptığı çeşitli çeviriler de vardır. Sanatı: Vincas Kapsas , Vincas Perkunas ve Vincas Varpas takma adlarını da kullanmış olan Kudirka ; yergilerinde , Rus yazarlar Gogol , Nekrasov ve Saltikov-Sçedrin'den etkilenmiştir. Kudirka , yergilerinde , Litvanya halkını , baskılara ve ruslaştırma politikalarına karşı uyarma ve mücadeleye özendirme amacı gütmüştür.Onun keskin kalemi , Litvanya kültürünü ve ekonomisini yok edenleri bir hayli rahatsız etmiştir. Şair , ekonomik canlanma ve kalkınmanın , ulusal aydınlanmanın temeli olduğuna ve ekonomiyle kültürün birlikte ilerlediğine inanmıştı. Şiirlerinde , hayatın kendisini karakterize etmiştir ve tek bir abartı ögesine rastlamak olanaklı değildir. Ancak , bu yergiler , gerçeği tanımlamak yerine ; birer imge ve birer resim olarak ortaya koymaktadır.Olaylar , bilinçli bir şekilde , bireysellikten arındırılmıştır.Yergiler , belgesel nitelikte olup , şairin sözcükleri ; bireysel ahlaksızlıkları ve toplumsal yaraları dile getirirken , hem bireysel hem de toplumsal bilince seslenmektedir. Şair , yergilerini gerçek olaylar üzerine kaleme almış olduğu için , her karakterin gerçek hayattaki prototipini bulmak olanaklıdır. Kudirke , Litvan ulusunun uyanışında etkili olmuş ve bu etki , günümüze kadar varlığını korumuştur. Düşünceleri hala geçerli ve önemlidir.Çünkü o ; kültürel aydınlanmanın yolunu çizmiş ve bir ulusun özgürlük arayışına katılmıştır. Kaynakça : - Lithuanian Classic Literature Anthology : Early Period Juozapas Girdzijauskas - A Tribute To The Voice For Lithuania Rasa Ardys-Juska - Ana Britannica Ana Yayıncılık 1986 [ÜYE OLMADAN L?NKLER? GÖREMEZS?N?Z. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...][ÜYE OLMADAN L?NKLER? GÖREMEZS?N?Z. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...]

Seçenekler
Yazdırılabilir şekli göster Sayfayı E-Mail olarak gönder
Stil
Normal gösterime geğ Hybrid-Şeklinde gösterime geç Ağaç şeklinde

Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)