FLAMENKO GİTARİSTLER

Bölüm I - Eski Dönem

Francisco Rodriguez (Granada, 1795-1848): Bir diğer adıyla El Murciano dikkate alınabilecek ilk önemli gitaristtir. Rus besteci Michail Glinka İspanya’ da bulunduğu sırada El Murciano’ nun sanatından etkilenmiş ve flamenko ritim ve falsetalarını kayda dökmüştür.

Jose Patino Gonzoles (Cadiz, 1830-1890): Cadizli bir çingene olarak dünyaya geldi. Gonzoles gerçek bir virtüözdü ve cafe “cantante” denilebilecek kafelerin ilk gitaristiydi. Sevilla’ da “Cafe de los Cagajones” de on yıl çalıştıktan sonra Cadiz’e geri döndü ve öğretmen olarak çalıştı. Paco El Barbero, Javier Molina, Antonia Sol Gonzoles’in öğrencileri arasındadır. Paco de Lucia kendi bestelediği bir alegriası “Recuerdos a Patino” adıyla Gonzoles’e ithaf etmiştir.

Antonio Perez (1835-1900): Döneminde Patino’ nun temsilcisi sayılır. Flamenko şarkı ve dansa eşlikte mükemmel icrası ile vazgeçilmez unsur olmuştur.

Manuel Perez (Cadiz): El Pollo olarakta bilinir.Doğum ve ölüm tarihi tam olarak bilinmemektedir. 1930 lu yıllarda doğduğu tahmin edilmektedir. Dönemde festivallerin vazgeçilmez gitaristi olmuştur.

Paco El Barbero (1840-1910): Asıl ismi Francisco Sanchez’ dir. İlk solo flamenko gitarist olarak bilinir. Flamenko solo gitar kaynakları El Barbero’ ya dayanır.

Paco Lucena (Cordoba, 1859-1898): Asıl ismi Francisco Diaz Fernandez’ dir. Besteci Espinosa’ nın berberinin yanında çırak olarak çalışırken Espinosa tarafından keşfedildi ve ondan ilk gitar eğitimini aldı. Flamenko dünyasında fenomen olarak bilinir. Flamenko gitara picado, arpegio ve tremelo yu katan isimdir. Anlatılanlara göre Cafe de Bernardo’ da Paco el Aguilla, Paco Lucena’ ya meydan okudu ve Lucena sol eline eldiven takarak çalmasına rağmen yarışmayı kazandı.

Rafael Marin (Sevilla, 1862-?): Paco Lucena’ nın öğrencisidir. Madrid’ te Kültürel Gitarist Topluluğunu kurdu ve orada eğitmen olarak çalıştı. 1902 yılında Flamenko Metot adıyla bir kitap yayımladı.

Pepe El Pienero (Sevilla): Gerçek ismi Jose Brado’dur. Tam olrak ne zaman doğup öldüğü bilinmemektedir. Tahminlere göre 1865-1874 yılları arasında doğduğu sanılmaktadır. Mükemmel gitarist ve dansçıdır. Döneminde başarılarından ötürü Paco Lucena ve Rafael Marin’ in saygısını kazanmıştır.

Miguel Borrul Castello (1866-1926): Castellon de la Plana doğumludur. Hayatı boyunca Barcelona’ da yaşamıştır. Eşlik ettiği her şarkıcı meşhur olmuştur.

Habichuelas (Cadiz, 1860-1935): Asıl ismi Juan Gandulla’dır.Cadiz doğumlu bir çingene. Patino’nun öğrencilerindendir. Çok tuhaf ve etkileyici bir tarzı vardı. Profesyoneller arasında en çok tutulan isimdi ve her flamenko gitarist onun ‘pulgar’ tekniğine hayrandı.

Javier Molina Cundi (Jerez, 1868-1956): Paco El Barbero’dan fazlasıyla etkilenmiştir. Flamenko gitarda büyüleyici bir tarzı olduğu için kendisine “El Brujo de la Guitarra” lakabı takılmıştır.

Antonio Moreno (1872-1937): Gitarda ünlü dansçı Juana la Macarrona’ ya eşlik etmiştir.

Jose Capinetti Rodriguez (Cadiz, 1900-1935): Patino’ nun öğrencilerindendir. Aynı zamanda şarkıcıdır.

Roman Garcia Martinez (Granada, 1869-1932): Daha çok klasik gitar üzerine Julian Arcas ile çalıştı.

Salvador Rodriguez Casielles (Malaga, 1870-?): Malaga’da “Cafe de Chinitas” da yaklaşık otuz yıl gitar çaldı.

El Tripa (Linares, 1874-1929): Gerçek adı Antonio Romero Reyas’ dir. Solist Jose Sierra’ nın öğretmenidir.



Ramon Montoya Salazar (Madrid, 1880-1949): Ramon Montoya iyilerin en iyisi diye anılır. Onun “tremolo” ve “arpegio” su döneminin en iyisiydi. Granaina formunu mi minore uyarlayarak rondena formunu oluşturdu. Flamenko gitar Montoya ile büyük bir ilerleme sağladı.

Luis Yance Fernandez (1892-1938): Ramon Montoya ile aynı dönemin gitarislerindendir. La Argentina’ ya Amerika turunda eşlik etmiştir.

Manolo de Badajoz (1892-1962): Asıl adı Manuel Soruve Alvarez’dir. Döneminde neredeyse hemen hemen bütün şarkıcılara eşlik etmiştir.

Manolo de Huelva (1899-1979): Hakkında söylenenler; Adres Segovia: flamenko gitar ile fazla alakalı değilim ama Manolo en büyük flamenko gitarist bence. Esteban de Sanlucar, Diego del Gastor, Melchor de Marchena Manolo’dan fazlasıyla etkilenenlerdendir.

Perico El Del Lunar (Jerez, 1894-1964): Flamenkoda çok fazla antolojinin kaydedilmesine katkıda bulunmuştur. Özellikle La Nina de Los Pienas, Pepe de la Matrona, Antonio Chacon ile çalışmıştır.

Nino Ricardo (Sevilla, 1905-1972): Asıl ismi Manuel Serrapi’dir. Flamenko gitarın yapı taşlarından birisidir. Yaşamından geriye bir sürü falseta bırakan Ricardo gelecek nesil flamenko gitaristler için değerli bir hazine oldu. Flamenkonun köklerini bozulmamış halini çalışmak isteyenlere çok güzel bir miras Nino Ricardo.

Diego El Gastor (Sevilla, 1906-1973): Sevilla’nın Moron de la Frontera bölgesinde doğmuştur. Bulerias ile ünlüdür ve bugün bile kulaklardadır. Diego’nun elleri herşeyi çalabiliyordu, öyleki doğal olarak yapılabilecek her hareketi keşfetmişti. Öylesine ileri teknik ve tutkuyla yazdığı falsetalar vardı ki kendisi bile hissetmediği zaman asla falsetalarını çalmıyordu. Kişilik olarak içe dönük ve kapalı bir karakteri vardı ve iç dünyası çok zengindi. Diego hiçbir zaman icra ettiği parçaların kaydedilmesini istemedi.

Esteban de Sanlucar (Cadiz, 1910-?): Manolo de Huelva’nın öğrencisidir. Huelva’nın mirasçısı ve onun stilini devam ettiren olmuştur. Gitarda en büyük etkisi saf ve temiz flamenko tonudur. Hayatını küçük İspanya diye de bilinen Buenos Aires’de geçirmiştir.

Melchor de Marchena (1907-1980): Gerçek adı Melchor Gimenez Toirres’ dir. Flamenko şarkılara eşlikte en önemli isimlerden biridir. Oğlu Enrique de Melchor’ dur.

Carlos Montoya (Madrid, 1903-1993): Ramon Montoya’nın yiğenidir. Cafe cantantelerden yetişmiştir. Flamenkonun tarihi kökenleri üzerine çalışmalar yapmıştır. Flamenko gitarı sadece şarkı ve dansa eşlik etmenin ötesine, solo olarakta çalınabileceğini göstermeye çalışanlar arasındadır. Flamenko gitarda akıl almaz ve teknik olarak sınır tanımayan bir yeteneğe sahiptir. Kendisine bu yüzden “uçan parmak” lakabı takılmıştır. “Nuevo flamenco” yeni flamenkocuların Zerdüş’ü denilebilecek bir insandır. Kendisi bütünüyle ayrı bir inceleme ve araştırmayı haketmektedir. (Not: Sitemizde Carlos Montoya için ayrı geniş bir biyografi hazırlanmaktadır.)

Pepe Motos (Salamanca, 1930): 1955 yılında “Estralla Mora” film müzikleri ile uluslararası ödül kazandı.

Sabicas (Pamplona, 1912-1990): Gerçek adı Agustin Castellon Capos’dur. Sabicas çok yetenekli ve istisna bir insandı. Sadece onüç yaşına geldiğinde yeteneği çoğu insanı dehşete düşürdü. Ramon Montoya onun için daha çocukken gerçek bir yetenek demiştir. Sabicas ismi ise kendisine çocukken kullandığı bir telaffuz yüzünden verilmiştir. İspanyolcada ‘habas’ yeşil fasulye demektir. Sabicas çocukken yeşil fasulyeye ‘habicas’ diyordu. Bu sonra Sabicas’a ‘sabicas’ olarak bir isim olmuştur. Agustin unutulmaz yenetek, besteci ve virtüözdür. Sayısız kayıt yapmıştır. Efsane kayıtları arasında ‘Flamenco Puro’ ve Carmen Amaya ile yaptığı kayıtlarıdır. Bu kayıtları sadece bir mikrafonla kayıt alınmasına rağmen teknik aksaklıkları bir yana çok değerli kayıtlardır. Sabicas kendisini hiçbir flamenko gitarist ile bağdaştırmaz. Çünkü yaşamında kendisinin hiçbir zaman bir gitar hocası olmamıştır. Flamenko gitar ile nasıl tanışıp nasıl öğrendiği halen merak konusudur. Sabicas İspanya iç savaşı sırasında Meksika’ya gitti ve uzun bir süre birdaha geri dönmedi. Bu konu üzerinde neden böyle davrandığı bilinmemektedir. 1957’ den sonra Amerika’ya gitmiştir. Aslında bu durum flamenkonun dünyada tanınmasına bir vesile olmuştur. Çünkü daha önce hiçbir şekilde flamenko gitar İspanya dışında çalınmamıştı.

Mario Escudero (Alicante, 1931): Nino Ricardo’nun öğrencisidir. Ama daha çok Ramon Montoya’dan etkilenmiştir. Sabicas ile olan yakınlığından ötürü Los Angeles’ yaşamıştır. Sabicas ile yaptığı “Sabicas y Escudero Flamenco Styles on Two Guitar” isimli kaydı en iyi çalışmasıdır.

Juan Serrano (Cordoba, 1934): Profesyonel olarak gitar çalmaya onüç yaşında başladı. Hayatını İngiltere’de geçirdiği için İspanya’da biraz unutulmuş bir isimdir. İngiltere’de verdiği konserlerle büyük bir başarı elde etti. Bu süreçte aynı zamanda flamenko eğitim materiyalleri hazırladı. 1966’da Fairfield Universitesinde doktorluk ünvanını aldı. 1970’de Uluslararası Flamenko Topluluğu’nu, 1980’de ise Fresno Gitar Topluluğu’nu kurdu. 1977’de Ulusal Gitar Ödülünü Jerez Flamenkoloji Ustaları tarafından aldı.

Anılmayı hak eden diğer gitaritleri ise şu şekilde sıralayabiliriz; Jose Aguero, Sabas Gomez Marin, Paco Aguilera, Alberto Velez, Paco Simon, Juan El Simon Africano, Eduardo de la Malena, Andres Heredia, Luis Maravilla, Pedro Sevilla, Felix de Utrera, Ramon de Algeciras, El Tio Parilla, Manuel Morao, Juan Morao, Juan Maya Marote.

Kaynak:
1- Gerhard Graf Martinez - Flamenco Guitar
2- [ÜYE OLMADAN L?NKLER? GÖREMEZS?N?Z. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...]
3- [ÜYE OLMADAN L?NKLER? GÖREMEZS?N?Z. BURAYI TIKLAYARAK BEDAVA ÜYE OLUNUZ...]