Atatürk'ün Özdeyi?leri

Atatürk diyor ki,

Yorulmadan beni takip edece?inizi söylüyorsunuz. Fakat arkada?lar, yorulmadan ne demek? Yorulmamak olur mu? Elbette yorulacaks?n?z. Benim sizden istedi?im ?ey yorulmamak de?il, yoruldu?unuz zaman dahi durmadan yürümek, yoruldu?unuz dakikada da dinlenmeden beni takip etmektir. Yorgunluk her insan, her mahlûk için tabii bir halettir, fakat insanda yorgunlu?u yenebilecek mânevi bir kuvvet vard?r ki, i?te bu kuvvet yorulanlar? dinlendirmeden yürütür. Sizler, yani yeni Türkiye'nin genç evlâtlar?, yorulsan?z dahi beni takip edeceksiniz.

Çal??mak demek, bo?una yorulmak, terlemek de?ildir. Zaman?n gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü uygar bulu?lardan azami derecede istifade etmek zorunludur.

Hiç bir zafer gâye de?ildir. Zafer, ancak kendisinden daha büyük olan gâyeyi elde etmek için gerekir en belli ba?l? vas?tad?r. Gâye, fikirdir.

Zafer, bir fikrin istihsâline (elde edilmesine) hizmeti nispetinde k?ymet (de?er) ifade eder. Bir fikrin istihsâline dayanmayan bir zafer pâyidar olamaz (ya?ayamaz). O, bo? bir gayrettir.

Her büyük meydan muhare-besinden, her büyük zaferin kazan?lmas?ndan sonra yeni bir âlem (dünya) do?mal?d?r, do?ar. Yoksa ba?l? ba??na bir zafer, bo?a gitmi? bir gayret olur.

Dünyada her ?ey için, medeniyet için, hayat için, ba?ar? için en hakiki mür?it ilimdir fendir.

Din bir vicdan meselesidir. Herkes vicdan?n?n emrine uymakta serbesttir. Biz dine sayg? gösteririz. Dü?ünü?e ve dü?ünceye muhalif de?iliz. Biz sadece din i?lerini, millet ve devlet i?leriyle kar??t?rmamaya çal???yor, kaste ve fiile dayanan taassupkar hareketlerden sak?n?yoruz.

Biz kimsenin dü?man? de?iliz. Yaln?z insanl???n dü?man? olanlar?n dü?man?y?z.

?ki Mustafa Kemal vard?r: Biri ben, et ve kemik, geçici Mustafa Kemal... ?kinci Mustafa Kemal, onu "ben" kelimesiyle ifade edemem; o, ben de?il, bizdir! O, memleketin her kö?esinde yeni fikir, yeni hayat ve büyük ülkü için u?ra?an ayd?n ve sava?ç? bir topluluktur. Ben, onlar?n rüyas?n? temsil ediyorum. Benim te?ebbüslerim, onlar?n özlemini çektikleri ?eyleri tatmin içindir. O Mustafa Kemal sizsiniz, hepinizsiniz. Geçici olmayan, ya?amas? ve ba?ar?l? olmas? gereken Mustafa Kemal odur!

Ne mutlu "Türküm" diyene.

Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacakt?r, ancak Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacakt?r.

Bu millete çok ?ey ö?retebildim ama onlara u?ak olmay? bir türlü ö?retemedim.

Yurtta sulh, cihanda sulh.

Memleketin efendisi hakiki müstahsil olan köylüdür.

Do?ruyu söylemekten korkmay?n?z.

Beni görmek demek mutlaka yüzümü görmek demek de?ildir. Benim fikirlerimi, benim duygular?m? anl?yorsan?z ve hissediyorsan?z bu yeterlidir.

Türkiye Cumhuriyeti mutlu, zengin ve muzaffer olacakt?r.

Sa?lam kafa sa?lam vücutta bulunur.

Türkiye Cumhuriyetinin temeli kültürdür.

Süngülerle, silahlarla ve kanla kazand???m?z askeri zaferlerden sonra, kültür, bilim, fen ve ekonomi alanlar?nda da zaferler kazanmaya devam edece?iz.

Zafer, "Zafer benimdir" diyebilenindir. Ba?ar? ise, "Ba?araca??m" diye ba?layarak sonunda "Ba?ard?m" diyebilenindir.

Egemenlik verilmez, al?n?r.

Milleti kurtaranlar yaln?z ve ancak ö?retmenlerdir.

Ö?retmenler: Yeni nesiller sizlerin eseri olacakt?r.

Türk Milleti ba??ms?z ya?am?? ve ba??ms?zl??? varolmalar?n?n yegane ko?ulu olarak kabul etmi? cesur insanlar?n torunlar?d?r. Bu millet hiçbir zaman hür olmadan ya?amam??t?r, ya?ayamaz ve ya?amayacakt?r.

Biz Türkler tarih boyunca hürriyet ve istiklale timsal olmu? bir milletiz.

Milletimiz davran??lar?nda ve gayretlerinde sars?lmaz bir bütünlük gösterdi?i için ba?ar?l? olmu?tur.

Ne kadar zengin ve müreffeh olursa olsun, istiklâlden mahrum bir millet, medenî insanl?k kar??s?nda u?ak olmak mevkiinden yüksek bir muameleye lây?k say?lamaz.

Özgürlük ve ba??ms?zl?k benim karakterimdir. Ben milletimin en büyük ve ecdad?m?n en de?erli miras? olan ba??ms?zl?k a?k? ile dolu bir adam?m. Çocuklu?umdan bugüne kadar ailevî, hususî ve resmî hayat?m?n her safhas?n? yak?ndan bilenler bu a?k?m malumdur. Bence bir millete ?erefin, haysiyetin, namusun ve insanl???n vücut ve beka bulabilmesi mutlaka o milletin özgürlük ve ba??ms?zl???na sahip olmas?yla kaimdir. Ben ?ahsen bu sayd???m vas?flara, çok ehemmiyet veririm. Ve bu vas?flar?n kendimde mevcut oldu?unu iddia edebilmek için milletimin de ayn? vas?flar? ta??mas?n? esas ?art bilirim. Ben ya?abilmek için mutlaka ba??ms?z bir milletin evlad? kalmal?y?m. Bu sebeple milli ba??ms?zl?k bence bir hayat meselesidir. Millet ve memleketin menfaatleri icap ettirirse, insanl??? te?kil eden milletlerden her biriyle medeniyet icab? olan dostluk ve siyaset münasebetlerini büyük bir hassasiyetle takdir ederim. Ancak, benim milletimi esir etmek isteyen herhangi bir milletin, bu arzusundan vazgeçinceye kadar, amans?z dü?man?y?m.

Milli egemenlik öyle bir nurdur ki, onun kar??s?nda zincirler erir, taç ve tahtlar batar, mahvolur. Milletlerin esirli?i üzerine kurulmu? müesseseler her tarafta y?k?lmaya mahkumdurlar.

Cumhuriyet fikir serbestli?i taraftar?d?r. Samimi ve me?ru olmak ?art?yla her fikre sayg? duyar?z.

Egemenlik kay?ts?z ve ?arts?z milletindir.

Gerçi bize milliyetçi derler. Ama, biz öyle milliyetçileriz ki, i?birli?i eden bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Onlar?n milliyetlerinin bütün icaplar?n? tan?r?z. Bizim milliyetçili?imiz herhalde hodbince ve ma?rurca bir milliyetçilik de?ildir.

Bilelim ki milli benli?ini bilmeyen milletler ba?ka milletlere yem olurlar.

Milli mücadelelere ?ahsî h?rs de?il, milli ideal, milli onur sebep olmu?tur.

Türk çocu?u ecdad?n? tan?d?kça daha büyük i?ler yapmak için kendinde kuvvet bulacakt?r.

Milli his ile dil aras?ndaki ba? çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olmas?, milli hissin geli?mesinde ba?l?ca etkendir. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir. Yeter ki, bu dil ?uurla i?lensin. Ülkesini, yüksek ba??ms?zl???n? korumas?n? bilen Türk milleti, dilini de yabanc? diller boyunduru?undan kurtarmal?d?r.

Bir dinin tabiî olmas? için akla, fenne, ilme ve mant??a uygun olmas? laz?md?r.

Her fert istedi?ini dü?ünmek, istedi?ine inanmak, kendine mahsus siyasi bir fikre sahip olmak, seçti?i bir dinin icaplar?n? yapmak veya yapmamak hak ve hürriyetine sahiptir. Kimsenin fikrine ve vicdan?na hakim olunamaz.

Türk Milletinin istidad? ve kesin karar? medeniyet yolunda, durmadan, y?lmadan ilerlemektir.

Medeni olmayan insanlar, medeni olanlar?n ayaklar? alt?nda kalmaya mahkumdurlar.

Büyük dinimiz çal??mayan?n insanl?kla hiç ilgisi olmad???n? bildiriyor. Baz? kimseler ça?da? olmay? kâfir olmak say?yorlar. As?l küfür onlar?n bu zann?d?r. Bu yanl?? tefsiri yapanlar?n maksad? ?slâmlar?n kâfirlere esir olmas?n? istemek de?il de nedir? Her sar?kl?y? hoca sanmay?n, hoca olmak sar?kla de?il, dima?lad?r.

Arkada?lar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti ?eyhler, dervi?ler, müritler, meczuplar memleketi olamaz. En do?ru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikat?d?r.

Medeniyetin emir ve talep etti?ini yapmak insan olmak için yeterlidir.

Biz dünya medeniyeti ailesi içinde bulunuyoruz. Medeniyetin bütün icaplar?n? tatbik edece?iz.

Bizim devlet idaresinde takip etti?imiz prensipleri, gökten indi?i san?lan kitaplar?n dogmalar?yla asla bir tutmamal?d?r. Biz, ilhamlar?m?z?, gökten ve gaipten de?il, do?rudan do?ruya hayattan alm?? bulunuyoruz.

Milletimiz her güçlük ve zorluk kar??s?nda, durmadan ilerlemekte ve yükselmektedir. Büyük Türk Milletinin bu yoldaki h?z?n?, her vas?tayla artt?rmaya çal??mak, bizim hepimizin en kutlu vazifemizdir.

?nsan toplulu?u kad?n ve erkek denilen iki cins insandan mürekkeptir. Kabil midir ki, bu kütlenin bir parças?n? ilerletelim, ötekini ihmal edelim de kütlenin bütünlü?ü ilerleyebilsin? Mümkün müdür ki, bir cismin yar?s? topra?a zincirlerle ba?l? kald?kça öteki k?sm? göklere yükselebilsin?

Ey kahraman Türk kad?n?, sen yerde sürünmeye de?il, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye lay?ks?n.

Analar?n bugünkü evlatlar?na verece?i terbiye eski devirlerdeki gibi basit de?ildir. Bugünün analar? için gerekli vas?flar? ta??yan evlat yeti?tirmek, evlatlar?n? bugünkü hayat için faal bir uzuv haline koymak pek çok yüksek vas?flar ta??malar?na ba?l?d?r. Onun için kad?nlar?m?z, hattâ erkeklerimizden çok ayd?n, daha çok feyizli, daha fazla bilgili olmaya mecburdurlar; e?er hakikaten milletin anas? olmak istiyorlarsa.

Ben icap etti?i zaman en büyük hediyem olmak üzere, Türk Milletine can?m? verece?im.

Gençler cesaretimizi takviye ve idame eden sizlersiniz. Siz, almakta oldu?unuz terbiye ve irfan ile insanl?k ve medeniyetin, vatan sevgisinin, fikir hürriyetinin en k?ymetli timsali olacaks?n?z. Yükselen yeni nesil, istikbal sizsiniz. Cumhuriyeti biz kurduk, onu yükseltecek ve ya?atacak sizsiniz.

Yüksek Türk! Senin için yüksekli?in hududu yoktur. ??te parola budur.

Benim naçiz vücudum nas?l olsa bir gün toprak olacakt?r. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ebediyen ya?ayacakt?r.

Sizler, yani yeni Türkiye'nin genç evlatlar?! Yorulsan?z dahi beni takip edeceksiniz... Dinlenmemek üzere yürümeye karar verenler, asla ve asla yorulmazlar. Türk Gençli?i gayeye, bizim yüksek idealimize durmadan, yorulmadan yürüyecektir.

Biz cahil dedi?imiz zaman, mektepte okumam?? olanlar? kastetmiyoruz. Kastetti?imiz ilim, hakikati bilmektir. Yoksa okumu? olanlardan en büyük cahiller ç?kt??? gibi, hiç okumak bilmeyenlerden de hakikati gören gerçek alimler ç?kabilir.

Müsbet bilimlerin temellerine dayanan, güzel sanatlar? seven, fikir terbiyesinde oldu?u kadar beden terbiyesinde de kabiliyeti artm?? ve yükselmi? olan erdemli, kudretli bir nesil yeti?tirmek ana siyasetimizin aç?k dile?idir.

Mualimler! Yeni nesli, Cumhuriyetin fedakâr ö?retmenleri ve e?iticileri, sizler yeti?tireceksiniz. Ve yeni nesil sizin eseriniz olacakt?r. Eserin k?ymeti, sizin maharetiniz ve fedakârl???n?z derecesiyle mütenasip bulunacakt?r.

Milleti kurtaranlar yaln?z ve ancak ö?retmenlerdir. Ö?retmenden, e?iticiden yoksun bir millet, henüz millet nam?n? almak istidad?n? ke?fetmemi?tir.

Dünyan?n her taraf?ndan ö?retmenler insan toplulu?unun en fedakâr ve muhterem unsurlar?d?r.

Okul sayesinde, okulun verece?i ilim ve fen sayesindedir ki, Türk milleti, Türk sanat?, Türk iktisadiyat?, Türk ?iir ve edebiyat? bütün güzellikleriyle geli?ir.

Türkiye'nin as?l sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür. O halde, herkesten daha çok refah, saadet ve servete müstahak ve lay?k olan köylüdür. Onun için, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iktisadi siyaseti bu aslî gayeye eri?mek maksad?n? güder.

Ekonomik kalk?nma, Türkiye'nin hür, müstakil, daima daha kuvvetli, daima daha refahl? Türkiye idealinin belkemi?idir.