1.CUMHURBA?KANI

GÖREV SÜRESi

29 EK?M 1923
10 KASIM 1938

1881 y?l?nda Selanik'te do?du. ?lk ö?renimini ve askerî ö?renci olarak orta ö?reniminin bir k?sm?n? Selanik'te yapt?. Manast?r Askerî Lisesi'ni bitirdi.1902 y?l?nda Kara Harp Okulu'ndan, 1905 y?l?nda Harp Akademisi'nden mezun oldu.Orduda çe?itli vazifeler ald?. 1913 y?l?nda Sofya'da Ata?e Militer olarak bulundu.

Birinci Dünya Harbi s?ras?nda, Çanakkale Muharebelerinde, Tümen Komutan? olarak görev yap??. 1916 y?l?ndan itibaren, Do?u ve Güney cephelerinde Kolordu ve Ordu Komutanl??? yapt?. Bitlis ve Mu?'u dü?man i?galinden kurtaran kuvvetlerin ba??ndayd?. Filistin ve Suriye cephelerinde görev ald?.

Mondros Mütarekesi'nden sonra Sevr Anla?mas? hükümlerine dayan?larak ülkenin yabanc?lar taraf?ndan i?gali üzerine, son Osmanl? padi?ah? Vahdettin Han taraf?ndan Anadolu'ya gönderildi.19 May?s 1919'da Samsun'a ç?karak Türk millî mücadelesini ba?latt?.Amasya Genelgesi, Sivas ve Erzurum Kongrelerini toplad?. Askerî görevlerinden istifa ederek 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni toplad?. Meclis Ba?kan? seçildi.5 A?ustos 1921'de Ba?komutanl?k görevini üstlenerek Anadolu'nun Yunan i?galinden kurtar?lmas? için mücadeleye devam etti. Sakarya Meydan Sava??'n? kazand?. 19 Eylül 1921'de Meclis taraf?ndan kendisine Mare?al ve geleneksel Gazi ünvan? verildi.

26 A?ustos 1922'de i?galci Yunan kuvvetlerine kar?? Büyük Taarruz'u ba?latt?. Be? gün sonra 30 A?ustos 1922'de de Ba?komutanl?k Meydan Sava??' n? kazan?ld?.Lozan Bar?? Konferans?'ndan sonra, 11 A?ustos 1923'de toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi taraf?ndan yeniden Ba?kan olarak seçildi. 9 Eylül 1923'de kurdu?u Cumhuriyet Halk Partisi'nin Genel Ba?kanl???' na seçildi.

29 Ekim 1923'de Cumhuriyet'in ilân edildi?i gün, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Cumhurba?kan? oldu. Dört dönem üst üste seçildi.10 Kas?m 1938'de öldü.

ESERLER?
Atatürk'ün Özel Mektuplar?
Mustafa Kemal Atatürk
Kaynak Yay?nlar? / Siyasal Tarih ve Türkiye Dizisi

"Atatürk'ün Özel Mektuplar?", ilk kez Sadi Borak taraf?ndan derlenmi?tir. 1961 y?l?nda ilk bas?m? yap?lan eser, k?sa sürede tükenmi?, 1970'te ikinci ve 1980'de üçüncü bas?m? yap?lm??t?r. ?lk bas?m? 42, ikinci bas?m? ise 80 mektubu kapsayan eser, üçüncü ve elinizdeki dördüncü bas?m?nda 157 mektubu içermektedir.

Atatürk'ün bu mektuplar?, ya?ad??? dönemin ve içinde bulundu?u siyasal ve toplumsal olaylar?n birer aynas? gibidir. Ayr?ca Atatürk'ü tüm yanlar?yla bu mektuplarda bulmak da mümkündür: Sevgileri, tutkular?, hatta k?skançl?klar?yla... Mektuplar, tarihimiz ve Atatürk'ün biyografisiyle ilgili birçok materyali de içermektedir. Bu eserde yer alan mektuplar, öyküleriyle birlikte birçok olay? ayd?nl??a kavu?turmaktad?r. Yak?n tarihimizin kimi olaylar? belge ve bilgi yetersizli?i nedeniyle tarihimize yanl?? olarak yans?m??t?r. Kimi olaylar da ayn? nedenle birtak?m gerçek d??? varsay?mlar üzerine kurulmu?tur. Bunlar aras?nda kas?tl? olarak sapt?r?lan olaylar da vard?r: Fevzi Çakmak'?n Anadolu'ya geçi?i, Sovyet yöneticileriyle yaz??malar, Ardahan Milletvekili Hilmi ve Ali Galip olaylar? vs...

"Atatürk'ün Özel Mektuplar?", yak?n tarihimizin bilinmeyen ya da az bilinen kimi olaylar?n? aç?kl??a kavu?turmu? olmas? bak?m?ndan her zaman ba?vurulmas? gereken kaynak bir yap?t niteli?indedir.


Atatürk Konu?uyor
"Nutuk Öncesi"
Mahmut Soydan, Falih R?fk? Atay
Tekin Yay?nevi

Bu kitap için an?lar?n? ka??da döken Falih R?fk? Atay ve Mahmut Soydan'a Atatürk'ün özel demeci "Benim anlatt?klar?m ve anlatt?klar?m? de?erlendirmek için size verdi?im
belgeler okunduktan sonra, bütün Türk milletini, özellikle Türk ayd?nlar?n? vicdan ve fikir hesapla?mas?na ça??rmak isterim. "An?lar" diye size anlatt??? bu hikayelerin, zaman?m?za kadar birtak?m Devlet büyüklerinin an?lar?n? yay?mlamak sevdas?na benzer bir e?ilimden do?mu? oldu?unu sanmay?n?z. E?er ben, bu gerçekleri size söylüyorsam ve milletimize
ula?t?r?yorsam, elbette bundan, büsbütün ba?ka bir amac?m vard?r. Bu amaç ne olabilir?... Bunu burada aç?klayamam. Fakat benim tasarlad?klar?m?, dü?üncelerimi içtenlikle ula?t?ran bu yaz?lar okunduktan sonra, ku?ku duymam ki milletim, kendi kendine durumu ö?renecek, de?erlendirebilmek için gerekli belgelere sahip olacakt?r.

Dediklerimi, olaylar eylemlerle kan?tlamam?? olsayd?, bu sözlerimin kapsad??? gerçe?i -güç anla??labilir dü?üncesiyle-, bir zaman daha yay?mlamakta a??r
davranmaya belki gerek görürdüm."

HAKKINDA YAZILANLAR

Atatürk'ten An?lar
Kemal Ar?burnu
?nk?lap Kitabevi / Atatürk ?le ?lgili Kitaplar

Atatürk'ün dü?üncelerini ve ki?ili?ini ortaya koymak ve de?i?ik yönleriyle anlatmak çabas?n? güderken, çok dar bir çerçeve içinde de olsa, O'nu anlatanlar?n da bu ortam içindeki yerlerine ve ki?iliklerine de de?inmi? bulunuyorum.Her an? ve izlenimin büyük bir de?eri vard?r. Uzun ve görkemli bir dönemin güçlü komutanlar?, tarihçileri, ?airleri, yazarlar?, romanc?lar?, müzisyenleri ve halk ozanlar? hep O'nu anlatmaya, ressamlar? O'nu çizmeye, heykeltra?lar? O'nu yontmaya çal??m??lard?r. Bu anlat?lanlar, hep gönüldeki Atatürk'tür. O'nu
gönüllerinde duymayanlar, davas?na ba? koymayanlar, ba?lar?n? omuzlar?n?n üzerinde bir yük gibi ta??yanlar O'nu anlatamazlard? ki...

An?larla Mustafa Kemal Atatürk
?smet Kür
Türkiye ?? Bankas? Kültür Yay?nlar? / Atatürk Dizisi

?smet Kür, "Yaz?n bir bütündür... Diyelim ki, bir ulu a?açt?r. Bu a?ac?n her dal?nda ürün vermi? olmaktan mutluyum." diyor. Yay?nlanm?? 17 kitab? ve bunlar?n aras?nda 9 bask? yapm?? olanlar? var. Yazar?m?z?n kitaplar?, -hatta günlük gazetelerde yay?nlanm? kimi makaleleri, kö?e yaz?lar? bile- daima ses getirmi?tir. Yaz?lanlar?n tümünde vurgulanan, ?smet Kür'ün kendine özgü sürükleyici, rahat yaz?? biçimi; al???lagelmi?ten biraz farkl?, hatas?z, ustaca kulland??? dil olmu?tur. Psikolojik irdelemelerindeki etkileme gücü de, yaz?lar?n?n, üstünde durulan ba?ka bir özelli?idir.

Atatürk'ten An?lar
Kaz?m Özalp, Teoman Özalp
Türkiye ?? Bankas? Kültür Yay?nlar? / Atatürk Dizisi ...

1930'lu y?llarda çocuk ya?lar?nda olan, bugünün belirli ya? düzeyinin üzerindeki akranlar?mdan bir k?sm?, Atatürk'ü, bir kez uzaktan dahi görmü? olmay?, hakl? olarak büyük bir mutluluk saymaktad?rlar. Ben bu yönden gerçekten çok ?ansl? bir insan?m. Babam?n ona yak?nl??? nedeniyle çok kereler Atatürk'le beraber olabilmek ?ans?na eri?tim. Bu ülkede ya?ayan herkes, e?er Atatürk ile ilgili bir an?s? varsa, bunu milletine mal etmeyi bir görev saymal?d?r. Bu nedenle, her ne kadar çocuk ya?lar?mdaki an?lar da olsa, baz?lar?, büyük dersler al?nacak de?erdedir. An?lar?m? bu kitap içerisinde ikinci bölüm olarak yay?nlamay? mutlu bir f?rsat say?yorum. Ailemizin elinde bulunan ve baz?lar? bugüne kadar hiç yay?nlanmam?? olan foto?raflar?n, bu yay?na bir katk? sa?lad??? inanc?nday?m. Kitab?n birinci bölümünü olu?turan babam?n an?lar?nda, kendi yazd?klar?na aynen sad?k kal?nm??, ancak o devirde kullan?lmakta olan Arapça kelimelerin baz?lar?, gençlerin daha iyi anlayabilmeleri için, bugün kullanmakta oldu?umuz ?ekilde Türkçele?tirilmi?tir. Belirli bir tarihten sonraki an?larda, soyadlar? ve kullan?lmaya ba?lanm?? bulunan yeni kelimeler kullan?lm??t?r...

Atatürk'ün Avrasya Devleti
?smet Bozda?
Tekin Yay?nevi

Atatürk'ün gözünde Milli Misak'?n anlam? nedir? Milli Mücadele'de, Sovyetlerden, ne zaman ve ne kadar yard?m ald?k? ?ran'a 1923 y?l?nda Uçak arma?an ettik mi? Neden?...
Enflasyonun yüzde 250'lerde oldu?u 1924 y?l?nda 100.000 alt?n harcayarak: "Türkiyat Enstitüsü" kurduk, "Etnografya Müzesi"nin temellerini att?k m??..
Niçin?.. Dil Kurumu, Tarih Kurumu'nun kurulmas?nda gözetilen hedef nedir? Bu Hedef'den Kim ve niçin sapt??.. Atatürk ve ?nönü hangi fikirde çat??t?lar?.. Kim hakl? idi?..
Atatürk, ?nönü'nün çocuklar?na okumalar?n? sa?lamak için miras?ndan pay ay?rd? m??.. Niçin?.. Atatürk'ün "Siyasi Vasiyeti" var m??.. Neydi ve uygulanmas?n? kim önledi?..
Atatürk, kimin Cumhurba?kan? olmas?n? istiyordu? Kim oldu?.. Bütün bu sorular?n cevaplar?, bu kitapta!

Atatürk'ün Fikir Sofras?
?smet Bozda?
Tekin Yay?nevi

Atatürk'ün ak?am sofralar?na çok ili?ildi; "Yaran sofras?" denildi; "Malum Zevat Sofras?" denildi; hatta "Sarho? Sofras?" diyenler bile oldu. Bu kitap, Atatürk'ün ak?am sofralar?n?n gerçe?ini, en sa?lam kaynaklardan soru?turarak, onlar?n verdi?i bilgilerle yaz?lm??t?r. Atatürk'ün en yak?nlar?ndan al?nan her bilgi, ayn? olay?n görgü tan?klar? ile peki?tirilmi?, haf?za yanl??lar? düzeltilmi? ve gerçe?e en yak?n biçime dönü?türülmü?tür.

Atatürk sofralar?n? en iyi anlatan söz, yine Atatürk'ün sözüdür: "Hükümet Uyand?; Hadi Biz Art?k Yatal?m!"

Hayat ve Hat?rat?m
R?za Nur Kendini Anlat?yor
R?za Nur, Abdurrahman Dilipak
??aret Yay?nlar? / Belgelerle Yak?n Tarih Dizisi

Hayat ve Hat?rat?m
Cilt: 3
R?za Nur-Atatürk Kavgas?
R?za Nur - Abdurrahman Dilipak
??aret Yay?nlar? / Belgelerle Yak?n Tarih Dizisi

Atatürk ve Pietro Canonica
Semavi Eyice
Eren Yay?nc?l?k

Mustafa Kemal ve Corinne Lütfü
Bir Dostlu?un Öyküsü
Melda Özverim
Milliyet Yay?nlar?

"Çar?amba ak?am?, sizinle geçirdi?im günün tatl? hat?ras?yla ?stanbul'dan ayr?ld?m. Beni sizden uzakla?t?ran tren tahmin etti?im gibi 18.30'da de?il 17.20'de hareket etti."
"?u anda Hotel Bulgarie'deyim fakat bu otelden menun de?ilim, yar?n de?i?tirmeyi dü?ünüyorum."

"Ertesi gün ?ehirde k?sa bir tur yapt?m. Ekseriya sefarethanede, büromday?m ve çal???yorum. Fethi Bey'de ba?ka bir ?ey yapm?yor."

"??te Ar?burnu'nda ?ngilizlerle sava?tay?m. Dü?man?n esasl? kuvvetini ezdim. Geri kalan? cesur k?talar?m taraf?ndan sahile, donanman?n himaye etti?i bir noktaya sürüldü."

S?n?f Arkada??m Atatürk
Okul ve Genç Subayl?k An?lar?
Ali Fuat Cebesoy
?nlilap Kitabevi / Atatürk ?le ?lgili Kitaplar

Mustafa Kemal'i altm?? y?l önce bir cuma ak?am? tan?m??t?m. Harp Okulu'nda ve Harp Akademesi'nde s?n?f arkada??md?. 1905 y?l? ba?lar?nda birer Kurmay Yüzba?? olarak ?anl? Türk Ordu'suna kat?ld?k. Önce Suriye'de Be?inci, sonra da Makedonya'da Üçüncü Ordu'larda kurmay stajlar?m?z? birlikte yapt?k. ?ttihat ve Terakki Cemiyeti'nde ayn? safta bulunduk. Mücadelelerimiz ortakt?. Hürriyet hareketlerinde de birlikte çal??t?k.Bu kitap, okul ve genç subayl?k hayat?m?z?n an?lar?n? içine almaktad?r. -Ali Fuat Cebesoy-

Gazi ve Latife
?smet Bozda?
Tekin Yay?nevi

Atatürk, "Gazi Mustafa Kemal" günlerinde, ?zmir'de bir genç k?zla tan??t? ve evlendi. 2 y?l, 6 ay, 4 gün birlikte ya?ad?lar. 25 A?ustos 1925 günü, Latife Han?m: "Latife Gazi Mustafa Kemal" olarak ç?kt??? ?zmir'den; sadece "Latife" olarak yine ?zmir'e dönüyordu.

Nas?l tan??t?lar, nas?l ya?ad?lar, niçin ayr?ldt?lar?

Bu konuyu çok insan yazmaya heveslendi. Ba?aramad?lar. Çünkü Latife Han?m: "Özel hayat?md?r, yay?nlayamazs?n?z" diye giri?imleri, mahkeme karar? ile durduruyordu. Biz, bütün kaynaklar? kullanarak bu kitab? yazd?k ve Hürriyet Gazetesinde yay?nlad?k. Latife U?akl?gil yay?n? durdurma giri?iminde bulundu: "Biz, sizin hayat?n?z? de?il, Atatürk'ün evlilik hikayesini yazd?k ve yay?nlad?k" savunusu ile yay?n? sürdürdük ve bu yay?n -kitap olarak- bugün elinizdedir.Bu kitab?n bir ba?ka özelli?i daha var.

Kitap, Atatürk'ün bütün özelliklerini: Tutal?m, sigara içerken, ne zaman halka yapt???n?, ne zaman yapmad???n?; yata??na pijama ile mi, gecelikle mi girdi?ine var?ncaya kadar titiz bir gerçekçilikle saptanm?? ve i?lenmi?tir.Bu kitapta: ?nsan Mustafa Kemal var.

Yaveri Atatürk’ü Anlat?yor
Salih Bozok
Do?an Kitapc?l?k ?stanbul 2001

"Atatürk'le birlikte yapt???m seyahetlere dair baz? defterde notlar?m oldu?u gibi, Atatürk'ün bana gönderdi?i çok k?ymetli mektuplar? vard?r. Bunlar? ne?retmek için benden sat?n almak isteyenler olmu?tur, fakat Atatürk buna müsaade etmedi ve 'Bunlar? biz öldükten sonra ne?retmek üzere çocuklar?na miras b?rak' dedi. Ben de onun için hepsini muhafaza ederek size miras b?rakt?m".
??te Salih Bozok'un bu miras?, ölümünün 60. y?ldönümünde o?lu Muzaffer Bozok taraf?ndan yay?ml?yor.
Esir ald??? Trikopis'e Napolyon'u örnek gösteren...
?zmirde kendisine diklenen ?ngiliz konsolosu odas?ndan kovan...
Annesinin mezar?n?n ba??nda ulusal egemenlik yemini eden bir Mustafa Kemal bulacaks?n?z.
Tabiî Latife Han?m'la evlenmelerinin ve bo?anmalar?n?n öyküsü,
?nönü ile küslüklerinin içyüzünü, sofrada kopan kimi kavgalar?n ilginç ayr?nt?lar?n? ve Atatürk'ün hastal???n?n perde arkas?n? da...

Cumhurba?kan? Gazi M. Kemal Pa?a'n?n Sonbahar Gezileri
Nuri Onat
Ça?da? Yay?nlar? / Tarih-An?-Gezi-Olay Dizisi

Devrim tarihimizdeki yeri çok önemli bir kitap bu. O y?llar?n ünlü deyimi ile "Gazi" Mustafa Kemal Pa?a'n?n 1924 güzünde, uzun süren bir yurt gezisindeki söyle?ileri, demeçleri ve söylevleri yan?nda, geziden izlenimler, içten co?kulu, sevgi dolu kar??lama ve u?urlamalar, vurucu bir dille anlat?lm??...Mustafa Kemal Atatürk