.gif)
|
|
|
| ||||||
|
Görüntüleme: 109 - Cevaplar: 0
| LinkBack | Seçenekler | Stil |
09-10-2007, 07:48 PM
| #1 (permalink) |
| S-Administrator    Çapkın-12 Şuan Çevrimdışı Kayıt Tarihi: Feb 2006 Nerden: aydın Mesajlar: 4.515
Rep Gücü: 58
Rep Puanı: 58
Rep Derecesi:   |  Pnömatolitik Yataklar PNÖMATOL?T?K YATAKLAR Olu?umlar?nda uçucu elemanlar?n rol oynad??? yüksek ?s? ve bas?nç ko?ullar? alt?nda meydana gelmi? yataklard?r. 400-6000C’de olu?ur. Asit ç?k??l? yatak yada greyzen yataklarda denir. Olu?umu Bu yataklar?n olu?umunda pnömatolit veya mineralizatör ad? verilen gazlar?n en önemli rolü oynad??? kabul edilmi? bir görü?tür. Buna göre magman?n kat?la?ma süresinde deri?mi? kalay, volfram gibi elementler börür, florür, klorür, iyodür halinde ta??nm??lar ve 400-6000C ?s?larda çökelmi?lerdir (Tay???c? rolü oynayan uçucu elemanlar ise fluorit, apatit, topaz, turmalin gibi minerallerin bile?imine girmi?lerdir. Yataklanma ?ekli ve Yerleri Pnömatolitik yataklar genellikle damar, stokverk veya saç?n?m ?eklinde yataklanm??lard?r. Ender olarak da y???n ve pipo ?eklinde yataklar?na rastlan?r. Bu yataklar daima granit, batolit veya stoklar?n takke k?sm?nda, takke-yan kayaç s?n?r?nda veya granite çok yak?n kayaçlar içerisinde yer al?r. Flöze Cevherli damarlar?n, granitin d?? yüzeyini paralel veya dik olarak doldurmas? sonucu geli?en damarlara denir. Ço?u kez pnömatolitik damar bir arada bulunarak bir damar a?? meydana getirirler. Bu damarlar (flöze) granitin so?uma çatlaklar? içinde granite göre konstantrik veya ???nsal haldedir. Yan Kayaçlarda Kimyasal ve Minerolojik De?i?ikler Pnömatolitik dönemde uçucu elemanlar?n büyük hareket ve kabiliyetlerinden dolay? yan kayaçlarda metasomatik olarak önemli kimyasal ve minerolojik de?i?iklikler görülür. Bunlar, Greyzenle?me Turmalinme?me Kaolenle?me Greyzenle?me Alüminosilikatl? kayaçlarda granit feldispat?n?n bozulmas? ile yaln?z kuvars ve lityumlu mikadan olu?an bir kayaçt?r. Bu olu?uma greyzenle?me, meydana gelen kayaca greyzen denir. Stokverklerde bütün kayac?n greyzene dönü?tü?ü görülür. Graniti keserek ç?kan pnömatolitik ak??kanlar birkaç desimetre ile metrelerce kal?nl?ktaki greyzen olu?umunun nedenidirler. Ayr?ca turmalin, topaz, florit, apatit gibi tali gang mineralleri ve kassiterit volfromit gibi cevher minerali bulunabilir. Kassiterit greyzen içinde i?letilir. Turmalinle?me Turmalin ve kuvarstan olu?an bir kayaçt?r. Bu mineral ortamda daha önce mika v efeldispat?n var?l?? ile geli?ir. Bu bak?mdan ?istlerin çeperlerinde oldu?u kadar granit çeperlerinde de bulunur. ??ne ?eklindeki turmalinlerin ???nsal olarak bulundu?u bu kayaçlara “lüksilyonit” denir. Granitlerin d???nda karbonatl? kayaçlarda turmalinle?ebilir. Turmalinle?mi? kayaçlar ayr?ca florit, topaz, kassiterit,v?olframit gibi minerallerde içerebilir. Turmalin yan kayac?n killi olmas? halinde çok geli?mektedir. Örne?in; Killi ?ist-kumta?? ardalanmal? bir ortamda kumta?? seviyeleri hemen hemen turmalinden yoksundur. Turmalin geli?imi, kuvars damarlar?n? ku?at?r biçimdedir. Turmalinli ku?ak, önce beyazla?m?? turmalinsiz bir ku?a?a, sonra da k?rm?z?la?m?? ?istlere geçer. Genelde siyah ve kahverengi, otomorf kristaller halindedir. Kaolenle?me Genellikle asit kayac?n feldispat?ndan kaolinit olu?mas? demektir. Kuvars v emikalar de?i?mez. Kuvars damarlar?n?n kontaklar?nda da olu?abilen bu olay ekonomik yönden önemlidir. Kaolenle?meye birçok pnömatolitik yataklarda rastlan?r, ancak hidrotermal kökenli oldu?u dü?ünülmektedir. Ekonomik Önemi Ba?l?ca Sn, W, Mo, Bi için önem ta??r. Sn pnömatolitik yataklarda ay?rtman bir mineraldir. Ancak W, Mo, Bi di?er tür yataklarda da ekonomik olabilmektedir. Pnömatolitik yataklarda yukar?da say?lan 4 elemente yani W, Mo, Bi, Sn’ye beraber rastlamak mümkündür. Ancak bu yataklar bir element için ekonomik olabilmektedir. Örne?in; Malezya-Endonezya Sn provensi, G. Çin–Kore, Japonya W provensi, bu yataklarda Fe’de ekonomik olabilmektedir. Pnömatolitik Yataklara Örnekler Carnwall (?ngiltere) Climax (Colorado, ABD) Attenberg (Almanya), Cinovec-Zinwald (Çekoslovakya); Erzgebirge bölgesinde bulunur. 25 km.’lik bir k?r?k zonu boyunca üst karbonifer ya??ndaki kuvars porfir ve granit porfir uzanmaktad?r. Bu yataklarda kassiterit ve wolframit hersiniyen ya?l? granitlerin flöze damarlar?nda ve stokwerklerinde bulunmaktad?r. Türkiye’de Pnömatolitik Yataklar Gümele (Mihalgazi, Eski?ehir) Bal???k (Keskin, K?r?kkale) P?nargözü (Kangal, Sivas) Hasan Çelebi (Hekimhan, Malatya) Türkiye’nin dü?ük tenörlü en büyük demir yata??d?r. Hasan Çelebi istasyonunun kuzey ve kuzey do?usunda, Malatya – Sivas demiryolunun 2 yan?nda, 300 m geni?li?inde ve 6 km uzunlu?unda bir alan? kaplar. Yörede üst kretase öncesi serpantinle?mi? ultrabazik kayaçlar ve bazik volkanik kayaçlar bulunur. Bunlar?n üzerine uyumsuz olarak Üst Kretase ya?l? tortul kayaçlar ve trakitler gelir. Bütün bu kayaçlar tamamen ve k?smen “skapolitle?mi?lerdir”. Bölgede bir siyenitik botolit görülmemekle birlikte mikrosiyenitik ve pegmatitik dayklar?n varl??? gömülü bir siyenitin bulundu?unu do?rulamaktad?r. Cevherle?mede ba?l?ca cevher minerali manyetit, skapolitfels içinde saç?n?m halindedir. Ender de olsa magnetit damarlar?na rastlan?r. Hematit ve pirit daha az bulunur. Biyotit, Diopsit, Amfibol, Grano, Turmalin, Sfen, Kalsit, Zirkon, Lepidolit, Apatit, Rutil, Kuvars gang mineralleridir. |
    
|
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |
| |
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]
Ağaç şeklinde
