GİRİŞ

Eser Sözleşmesi “İş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği, tam iki tarafa borç yükleyen, rızai bir sözleşmedir.” Eser sözleşmesi; ücret, eser, bir eserin meydana getirilmesi ve tarafların anlaşması şeklinde dört temel unsuru içermektedir.

Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici ve iş sahibidir. İş sahibi; bir eseri, kendi nam ve hesabına, belirli bir ücret karşılığı, bağımsız olarak yükleniciye sözleşme ile yaptıran gerçek ve tüzel kişidir. Yüklenici; belli bir eseri meydana getirmeyi bir gerçek veya tüzel kişiye karşı, kendi nam ve hesabına sözleşme ile bir işin yüklenen gerçek veya tüzel kişidir. Eser sözleşmesi, taraflara birtakım hak ve yükümlülükler yükler. Eser sözleşmesinde, yüklenicinin iki asli yükümü bulunmaktadır. Bunlardan biri eser meydana getirme, diğeri eseri teslimdir. Bunların yanında, yüklenicinin özen yükümü ve diğer yan yükümlülükleri de yer alır. Yüklenici eseri meydana getirmekle borcunu tam olarak ifa etmiş olmaz. Bundan başka, eseri iş sahibine teslim etmek zorundadır. Teslim, tamamlanmış eserin iş sahibine ifa olarak arz edilmesidir. Eserin tamamlanması, kararlaştırılan işlerin tamamen yapılmasıyla gerçekleşir. İş sahibine ifa olarak arz edilen eserin ayıplı olması, bu anlamda teslime engel değildir. Eserin ayıpsız olması, onun teslim edilmesinin ve teslim alınmasının şartını teşkil etmez.

Özen yükümünü ihlal etmek suretiyle iş sahibinin bir zarara uğramasına sebebiyet veren yüklenici, BK. md. 96 vd. ve BK. md. 357/I hükümlerine göre sorumlu olur. Aynı şekilde, yüklenici, yardımcılarının veya işi devrettiği alt yüklenicilerin zarar verici davranışlarından dolayı BK. md. 100 gereğince sorumlu olur. Eser, iş sahibine teslim edildikten sonra, yüklenici, eserde mevcut ayıplardan, “ayıba karşı tekeffül” hükümlerine göre( BK. md. 359–362) sorumlu olup; bunun için, ayıbın özen yükümünün ihlalinden doğup doğmaması önemli değildir.

Eser sözleşmesinde, yüklenicinin “ayıba karşı tekeffül”den sorumlu olabilmesi için, eserin tamamlanarak iş sahibine teslim edilmiş olması gerekir. Zira ayıplı eser, aynı zamanda ayıplı bir iş görme sonucudur. Eserdeki ayıp, yüklenicinin kusuru olmaksızın ortaya çıkmış olsa bile, iş sahibi, ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini talebi hariç olmak üzere, BK. md. 360’ da öngörülen haklardan birini kullanabilir. Bununla beraber, eserin ayıplı olmasına bizzat iş sahibi neden olmuşsa, iş sahibi artık ayıplı ifadan doğan haklarını kullanamaz. (yasar sarı)Bu çalışmada, BK md. 361’de yer alan ve “ayıba karşı tekeffül” sorumluluğunun olumsuz şartını teşkil eden “İş Sahibinin Mesuliyeti” incelenecektir.