.gif)
|
|
|
| ||||||
| Edebiyat Edebi Bölüm |
|
Görüntüleme: 157 - Cevaplar: 0
| LinkBack | Seçenekler | Stil |
09-11-2007, 11:57 PM
| #1 (permalink) |
  RequesT Şuan Çevrimdışı Kayıt Tarihi: Jun 2006 Mesajlar: 3.998
Rep Gücü: 0
Rep Puanı: 0
Rep Derecesi:   |  Divan ?iirinin naz?m biçimleri Ölçülü ve uyakl? söz ya da yaz?ya "manzum" ya da "manzume" denir. ?iirde dize say?s?, dörtlük say?s?, s?ralan?? düzeni, uyak yap?s? gibi d?? özelliklerin tümü, naz?m biçimini olu?turur. Divan ?iirinde pek çok naz?m biçimi vard?r, ama baz?lar? daha yayg?n olarak kullan?lm??t?r. Gazel, Divan ?iirinin en yayg?n naz?m biçiminden biridir. Gazelin ilk beytinin dizeleri kendi aras?nda uyakl?d?r. Öteki beyitlerden birinin dizeleri serbest, ikinci dizeleri ilk beytin uya??na göre yaz?l?r. Kaside, gazel gibi Divan ?iirinin en yayg?n naz?m biçiminden biridir. K?ta, dört dizeden ya da iki beyitten olu?ur. ?kinci ve dördüncü dizeler birbiriyle uyakl?d?r. Daha çok beyitten (10, 15 beyit kadar) olu?an k?talar da vard?r ve bunlara k?ta-i kebire, yani büyük k?ta denir. Mesnevi, Divan ?iirinde çok kullan?lm?? bir naz?m biçimidir. Be? mesneviden olu?an yap?ta, hamse denir. Muhammes, her bölümü be? dizeden olu?ur ve bu bölümlere bent denir. Bu naz?m biçiminin uyak düzeni genellikle aaaaa-bbbaa-cccaa.. biçiminde sürer. Bir muhammesin ilk bendinin dördüncü ve be?inci dizeleri ya da yaln?zca be?inci dizesi öteki bentlerin sonunda yineleniyorsa, buna “muhammes-i mütekerrir”, yani tekrarl? muhammes denir. Murabba, bent ad? verilen dört dizelik k?talardan olu?ur. Genellikle ilk dörtlü?ün bütün dizeleri ayn? uyakl?d?r. Sonraki dörtlüklerin ilk üç dizesi ayr? uyaklarla, ama son dizeleri ilk dörtlü?ün uya??yla yaz?l?r (aaaa-bbba.... gibi). Musammat, murabba, ?ark?, muhammes, terkibibent ve terciibent gibi naz?m biçimlerinin ortak ad?d?r. Müseddes, her bölümü alt??ar dizeden olu?ur ve bu bölümlere bent denir. Uyak düzeni genellikle aaaaaa-bbbbba-ccccca-ddddda biçimindedir. ?lk alt? dizenin son iki dizesinin nakarat olarak yaz?ld??? müseddesler de vard?r. Müstezat, gazelin özel bir biçimidir. Sözcük anlam?yla "art?r?lm??, ço?alt?lm??" demektir. Uzun dizelere "ziyade" denilen k?sa bir dize eklenerek yaz?l?r. Rubai, ayn? vezinle söylenen dört dizeden olu?ur. Birinci, ikinci ve dördüncü dizeleri uyakl?d?r. ?ark?, biçimsel aç?dan bir tür murabbad?r. Ama ?ark?da genellikle ilk dörtlü?ün ikinci ve dördüncü dizeleri, öteki dörtlüklerin dördüncü dizesi olarak yinelenir. Buna nakarat denir. Ta?tir, bir ?airin, ba?kas?n?n gazelinin iki dizesi aras?na bir beyit eklenmesine ta?tir denir. Ta?tir yapan ?airin gazelin konusuna uymas? gerekir. ?air bir gazel beytinin üstüne üç dize daha eklemi?se buna da tahmis, yani be?leme denir. Terciibent ve terkibibent. Bent denen bölümlerden olu?ur. Di?er naz?m biçimlerine göre daha uzun ?iirlerdir ve bent say?s? 5 ile 10 aras?nda de?i?ir. Her bent kendi içinde iki bölümden olu?ur. Bentlerin dizeleri yaln?zca kendi aralar?nda uyakl?d?r. Uyak düzeni ?öyledir: aa xa xa xa bb ce xc xc xc xc dd. Buradaki bb ve dd dizelerine vas?ta beyti denir. Terciibentlerde bu vas?ta beyti, her bendin sonunda nakarat olarak kullan?l?r. |
    
|
| Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir) | |
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |
| |
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13]
[1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16]
Ağaç şeklinde
